- Nie w tym miejscu, nie z gwiazdą Dawida w cokole, nie tak szybko - mówią ci, którym nie podoba się wizja pomnika przedwojennego burmistrza Wyszkowa, który ma stanąć w tym roku na Placu Wyzwolenia. Projekt ma też zwolenników. I jedni, i drudzy mieli okazję wyrazić swoje zdanie podczas społecznych konsultacji w Urzędzie Miejskim 20 lutego.

Zasadniczo wszyscy obecni na spotkaniu, a przybyło na nie kilkunastu mieszkańców Wyszkowa, radnych, urzędników miejskich, poparli samą ideę uhonorowania w formie pomnika zasług Stanisława Wolskiego - ostatniego przedwojennego burmistrza Wyszkowa, który wraz z żoną uratował przed zagładą dwie żydowskie dziewczynki, czym zasłużyli na medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Nieliczni uczestnicy konsultacji wyrazili opinię, że projekt pomnika autorstwa krakowskiego artysty rzeźbiarza, prof. Dźwigaja, nie podoba im się. Natomiast ton całej dyskusji o tym, w jakim kształcie i miejscu pomnik miałby powstać, nadały krytyczne głosy polityków prawicy, Krzysztofa Sobieskiego i Anny Król z PiS. Zgłosili oni swoje zastrzeżenia co do miejsca zaplanowanego pod pomnik oraz kształtu cokołu, na którym stoją bohaterowie postumentu - Stanisław Wolski i dwie ocalone przez niego dziewczynki. Cokół ma kształt gwiazdy. A pomnik miałby stanąć 27 maja na świeżo odnowionym Placu Wyzwolenia u zbiegu ulic Wąskiej i Kościuszki w Wyszkowie.

- Ten pomnik zasługuje na uznanie, przeciw pomnikowi nie słyszę tu głosów, ale nie w tym miejscu i nie z gwiazdą. To jest polski bohater, nie wiem, czy chciałby stać na gwieździe Dawida. Co na to jego rodzina? - zaczął dyskusję radny miejski Krzysztof Sobieski. - Ja nie jestem antysemitą, ale na Placu Wyzwolenia powinien stanąć prawdziwy bohater. To chyba za szybko, może nie w tym roku. Związek Piłsudczyków ile ma problemów z uzyskaniem zgody na lokalizację pomnika Piłsudskiego, ile czeka? Zgłaszałem, że w Rybienku Leśnym podczas uroczystości patriotycznych nie da się po błocie przejść. Skoro mamy rok 100-lecia niepodległości, to może lepiej przeznaczmy te 200 tys. zł (tyle ma kosztować pomnik Stanisława Wolskiego - red.) - zaapelował radny PiS.

Zastanawiał się, jaki będzie odbiór faktu, że w Wyszkowie będziemy mieli "dwa żydowskie pomniki jeden obok drugiego" (drugi to pomnik pamięci Mordechaja Anielewicza przy ul. Strażackiej - red.).

- Nie spieszmy się, na spokojnie. Ten pomnik zasługuje na powstanie, ale może na Placu Miejskim? Mamy bardzo napiętą sytuację polityczną, słyszymy, że Polacy mordowali Żydów, a my tu jeszcze chcemy gwiazdy stawiać? Żeby to nie był strzał w kolano. Nie tylko Wolski ratował ludzi - mówił Krzysztof Sobieski.

- Zgadzam się z panem, cieszę się, że jest nas dwóch - włączył się Konrad Wróbel. - Myśmy pięć lat temu wystąpili o wskazanie miejsca na pomnik Piłsudskiego... Co do samego projektu pomnika, postument może mieć kontur Polski, z okresu II Rzeczpospolitej i mógłby być otoczony opiekuńczymi skrzydłami orła. Trzeba pokazać, że opiekę sprawowało państwo polskie. Postawimy kilka gwiazd i niedługo dzieci, które się urodzą, powiedzą, że to herb miasta albo nawet państwa - powiedział.

Kontrargumenty przedstawił Karol Pękul.

- To jest pomysł, który będzie  świadectwem wielokierunkowego oddziaływania. Wyszków jest miastem bez tradycji, bez pamiątek miejskich, świadectw miejsc, które tworzyły to miasto. Jak popatrzymy na ten pomnik burmistrza, który jest znany na całym świecie, bo ma drzewko w Jad Waszem, to pokazujemy, jak piękna jest postawa człowieka. Skoro jesteśmy przekonani i zgodni, że to wyszkowianin z piękną kartą, warto mu poszukać godnego miejsca w naszym mieście. Chodzi o to, żeby ten pomnik przyciągał ludzi, żeby się nim współnie cieszyć. On będzie miał ogromna rolę edukacyjną - kontynuował były radny.

- Ta edukacja to chyba za mocno jest podniesiona - zabrała głos Anna Król. - Najpierw spójrzmy na ten pomnik przez wymiar wielkiego wyszkowianina, bo to co zrobił to ogromny czyn wart omówienia, co było do tej pory pomijane. Przez wymiar samorządowca. Ale to wszystko w porównaniu do bryły nie trzyma się całości. Patrząc na tę bryłę, ja widzę Janusza Korczaka, który mimo że był pół Żydem, nigdzie nie stoi na gwieździe. Nie rozumiem tego nawiązania do gwiazdy Dawida. A gdzie nawiązanie do medalu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata? Postawmy go (Stanisława Wolskiego) obok medalu, postawmy obok medal - proponowała Anna Król.

- Wolski był burmistrzem Wyszkowa, którego połowę mieszkańców stanowiły osoby pochodzenia żydowskiego. To jest taki malutki symbol, którym moglibysmy odnieść się do tych, którzy tu żyli, mieszkali, a których - nie z ich woli - dzis tu nie ma - ripostował Karol Pękul. - Ta przełamana gwiazda to jest symbol, to jest absolutnie potrzebne.

- Ja nie widzę podobieństwa do Korczaka, widzę natomiast do krakowskiego ilustratora bajek Jana Szancera, tylko co z tego? Ja tu widzę katolika, chrześcijanina, który dał najlepsze świadectwo człowieczeństwa - dodał Marek Siekierski.

- Bałam się brzydkiego pomnika, ale ten mi sie podoba - to kolejny głos w dyskusji, tym razem Elżbiety Szczuki. - Pokazujemy tu samorządowca, który uratował żydowskie dzieci. Jak mamy ukazać, że to żydowskie dzieci? Mamy pomników PIłsudskiego naokoło dużo, a takiego drugiego samorządowca nie mamy. Pomyślałam sobie, że może Wyszków pokaże, że Polacy ratowali Żydów. Prezydent przyjedzie na odsłonięcie i wpisze się w to wszystko... 

Dla podkreślenia narodowości ocalonych dziewczynek Gerard Składanowski zaproponował, aby wyrzeźnić im na rękach opaski. Leszek Marszal zaproponował, by jedna trzymała żonkile.

- Tak, najpierw gwiazda, teraz opaski, żonkile a za chwilę dzieci ze szkoły będą tam chodzić palić znicze... - skomentowała Anna Król.

Głos w dyskusji zabrał też Piotr Płochocki.

- Wolski jest bardzo ciekawą, zasłużoną postacią i jak najbardziej zasługuje na pomnik. Postać ze wszech miar godna upamiętnienia. To bardzo dobry wybór we współczesnym nurcie, bo liczą się efekty i to, co tym pomnikiem osiągniemy. Ta gwiazda w skali makro nie będzie az tak zauważalna w pomniku. Nie uważam, żeby ona w tym miejscu szargała cześć i uczucia narodu żydowskiego. Ma służyć za postument - a na nim stoją postacie z jakiegoś względu ważne. Mówienie, że mamy już jeden pomnik żydowski a nie mamy pomnika Piłsudskiego, jest niepoważnym podchodzeniem do historii - skwitował.

- Zależy mi, żeby to nie był pomnik przeciwko komuś. W sytuacji, gdy jedno plemię polityczne stawia dziś pomniki przeciwko drugiemu plemieniu, które potem będzie je rozbierać - jest to bardzo gorszące. Ja tego nie chcę. Jeśli ta gwiazda ma wzbudzać kontrowersje, ma być obrazoburcza dla kogoś, to może fragment przedwojennego bruku wyszkowskiego byłby lepszy od tej wspomnianej mapy Polski? - powiedział burmistrz Grzegorz Nowosielski.

Głos w dyskusji zabrał także Wojciech Chodkowski, pomysłodawca pomnika.

- Zainspirował mnie pomnik sanitariuszki, który widziałem w Kolobrzegu. Dobrze, żeby Wyszków też miał coś takiego swojego ze szpiku kości. W miejscu, gdzie ten pomnik jest planowany, stała synagoga. To miejsce jest jak najbardziej dobre. Jestem w ciągłym kontakcie z rodziną burmistrza Wolskiego, która jest informowana o postępach prac i akceptuje tę formę upamiętnienia - powiedział.