Nepotyzm to zjawisko, które objawia się faworyzowaniem pracowników spokrewnionych lub zaprzyjaźnionych z pracodawcą. Może on objawiać się na różne sposoby – sprawdź, jak rozpoznać tę praktykę w swoim miejscu pracy.

• Jedną z głównych oznak nepotyzmu w pracy jest zatrudnianie – szczególnie na wyższych stanowiskach – osób z rodziny lub grona przyjaciół, bez względu na ich kompetencje czy doświadczenie.
• Objawem tego zjawiska może być też lepsze traktowanie takich pracowników i ignorowanie ich błędów czy negatywnych zachowań.
• Nepotyzm można zaobserwować również wówczas, gdy pracodawca bierze pod uwagę pomysły wyłącznie tych pracowników, z którymi pozostaje w bliskich relacjach – a propozycje pozostałych zatrudnionych automatycznie odrzuca.
• O nepotyzmie można mówić także w sytuacji, w której osoby spokrewnione lub zaprzyjaźnione z szefem pracują na innych, korzystniejszych warunkach – nawet w przypadku gorszych wyników i mniejszych kwalifikacji.

Nepotyzm – co to takiego?

Nepotyzmem w miejscu pracy nazywa się faworyzowanie pracowników, którzy są spokrewnieni z pracodawcą lub pozostają z nim w przyjacielskich relacjach. Może on przybierać różne formy – zaczynając od samego zatrudniania członków rodziny lub przyjaciół, przez oferowanie im lepszych warunków zatrudnienia, aż po wyraźnie gorsze traktowanie pozostałych zatrudnionych. Nepotyzm w pracy w perspektywie czasu może mieć wiele negatywnych skutków dla całej organizacji. Mowa m.in. o:

• braku poczucia sprawiedliwości pozostałych pracowników;
• spadku wydajności oraz zaangażowania związanego z brakiem doceniania działań;
• zatrzymaniu rozwoju firmy i zmniejszeniu efektywności pracy w związku z zatrudnianiem niekompetentnych pracowników wyłącznie ze względu na bliskie relacje;
• wyższej rotacji pracowniczej;
• negatywnych opiniach na temat pracodawcy i kiepskim employer brandingu.

Zatrudnianie „po znajomości”

Z nepotyzmem w miejscu pracy mamy do czynienia m.in. w sytuacji, w której pracodawca zatrudnia pracowników „po znajomości” nawet jeśli nie posiadają oni wymaganego doświadczenia czy kwalifikacji. Takie zjawisko można zaobserwować szczególnie w mniejszych rodzinnych firmach.

Różnice w warunkach zatrudnienia pracowników

W firmach, które zatrudniają osoby z rodziny lub grona znajomych, da się też niekiedy zauważyć lepsze traktowanie takich pracowników – i w takim przypadku również można mówić o nepotyzmie. Co więcej, często widoczne są też różnice w warunkach zatrudnienia w porównaniu z innymi pracownikami – a to jawna oznaka dyskryminacji w miejscu pracy. Sytuacja, w której zatrudniony otrzymuje podwyżkę lub awans wyłącznie ze względu na stopień pokrewieństwa czy przyjaźń z szefem, nigdy nie powinna mieć miejsca.

Przymykanie oka na błędy i negatywne zachowania spokrewnionych pracowników

Jedną z częstych oznak nepotyzmu w pracy jest też sytuacja, w której pracodawca nie reaguje na negatywne zachowania i błędy popełniane przez zaprzyjaźnionych lub spokrewnionych pracowników. Jeżeli jednocześnie zwraca on uwagę na każde, nawet najmniejsze potknięcie innych zatrudnionych, znów można mówić o dyskryminacji w miejscu pracy. Każdy szef powinien bowiem przestrzegać zasady równości i oceniać działania wszystkich osób zatrudnionych w taki sam sposób – bez faworyzowania konkretnych pracowników.

Ignorowanie pomysłów innych pracowników

Jeżeli pracodawca automatycznie odrzuca ciekawe pomysły innych pracowników, a popiera wyłącznie propozycje osób należących do swojej rodziny lub przyjaciół – nawet jeśli są one znacznie mniej korzystne dla firmy – to kolejna oznaka świadcząca o nepotyzmie w miejscu pracy. Docenianie pracowników tylko i wyłącznie ze względu na bliskie relacje czy pokrewieństwo nie powinno być dopuszczalne.

Może Cię zainteresować: Co to jest spółka akcyjna?

Dominacja członków rodziny na kluczowych stanowiskach firmy

Kolejną oznaką nepotyzmu w firmie jest sytuacja, w której kluczowe stanowiska, szczególnie kierownicze, są obsadzone niemal przez samych członków rodziny czy przyjaciół szefa. Zazwyczaj wcale nie posiadają oni odpowiednich kompetencji ani wiedzy niezbędnej do pracy na danej posadzie, a zajmują ją wyłącznie ze względu na bliższe relacje z pracodawcą.

Podsumowanie

Jeżeli pracodawca zatrudnia i faworyzuje pracowników, z którymi pozostaje w bliższych kontaktach – np. członków rodziny – mówimy o tzw. nepotyzmie. Do jego głównych oznak należy lepsze traktowanie takich osób, przymykanie oka na ich błędy czy odrzucanie wszelkich pomysłów oraz propozycji innych pracowników. Z nepotyzmem w miejscu pracy mamy do czynienia również wtedy, gdy osoby spokrewnione lub zaprzyjaźnione z szefem pracują na lepszych, korzystniejszych warunkach lub zajmują wysokie stanowiska nawet pomimo braku odpowiednich kompetencji.