Spis treści

• Co się zmieniło?
• Ilu nas śmieci?
• Mniej śmiecimy
• Niższe koszty
• Wyższe wpływy
• Wezwania
• Wyzwania
• Czy można było nie podnosić?

Reforma systemu śmieciowego bardzo szybko przyniosła oczekiwane rezultaty. Już po pierwszym roku od wprowadzenia zmian system został uszczelniony, bo więcej osób zaczęło płacić za swoje śmieci. Znacząco zmalała ilość odbieranych od mieszkańców odpadów i obniżyły się koszty obsługi systemu, przez co więcej pieniędzy zostało w gminnej kasie. Nadwyżka zwróciła jednak uwagę Regionalnej Izby Obrachunkowej, która wytknęła, że środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania tego systemu.

Analiza systemu gospodarki odpadami na terenie gminy Wyszków za 2025 rok wyraźnie pokazuje, że reforma systemu przyniosła wymierne efekty. Rok 2025 był dla gospodarki odpadami w gminie lepszy niż 2024 i to pod wieloma względami: efektywności systemu, ograniczenia ilości odbieranych odpadów i - co najważniejsze - kosztów funkcjonowania całego systemu, do którego w ostatnich latach gmina tylko "dosypywała" pieniędzy. Duży sukces to także wzrost poziomu recyklingu z 20,38% do 37%.

Już dane za pierwsze półrocze wskazywały, że zmiany sie opłaciły, ale urzędnicy wykazywali się umiarkowanym sceptycyzmem, czekając na bilans pełnego roku. Dziś śmiało można już powiedzieć, że zakładane efekty z nawiązką udało się uzyskać już w pierwszym roku od wprowadzenia zmian.  

::news{"type":"see-also","item":"23674"}

Co się zmieniło?

Do 2024 roku system odbioru i gospodarowania odpadami komunalnymi w gminie Wyszków z roku na rok był coraz kosztowniejszy w utrzymaniu. I nie mówimy tu o wzrostach w tysiącach, ale milionach złotych. W połowie 2024 roku ówczesny skarbnik gminy sygnalizował, że do końca roku do zbilansowania systemu może zabraknąć nawet 4 mln zł.

::news{"type":"see-also","item":"21756"}

Po szeregu analiz, pod koniec 2024 roku Rada Miejska zdecydowała o radykalnych zmianach w systemie, które miały wyhamować lawinowo rosnące koszty jego utrzymania. 

Zdecydowano, że od 1 lutego 2025 r. gmina przejdzie na hybrydowy system naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który w zabudowie jednorodzinnej jest oparty o liczbę osób zamieszkujących nieruchomość, a w zabudowie wielorodzinnej - o ilość zużytej wody. Jednocześnie o około 6% podniesiono stawki tzw. opłaty śmieciowej.

Podjęto decyzję o zmianie miejsca ważenia odpadów odbieranych od mieszkańców. Przeniesiono je z prywatnej firmy do gminnej spółki PEC. Gminna waga to był strzał w dziesiątkę, bo nagle okazało się, że śmieci jest dużo mniej. 

Zdecydowano o przeznaczeniu pieniędzy na budowę gminnego Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). Równolegle - do czasu zakończenia inwestycji - zaostrzono nadzór nad funkcjonowaniem PSZOK, którego operatorem jest nadal prywatny podmiot działający na zlecenie gminy. Od stycznia 2025 r. wprowadzono stały monitoring PSZOK przy ul. Leśnej (kamery z podglądem online widocznym dla urzędników Wydziału Ochrony Środowiska). Od 1 sierpnia 2025 r. zmianie uległy zasady przekazywania odpadów do PSZOK. Wprowadzono limity ilości oddawanych odpadów.

Zaostrzono także kontrole firmy odbierającej śmieci od mieszkańców. Od października ub.r. wszedł obowiązek umieszczenia w śmieciarkach kamer dostępnych online w połączeniu z GPS, które pokazują m.in. trasę, miejsce załadunku i rozładunku odpadów. 

Wreszcie zastosowano dla mieszkańców większą zniżkę (6%) za kompostowanie bioodpadów w kompostowniku przydomowym. 

Gmina realizowała obowiązek odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych tylko z zabudowy jedno- i wielorodzinnej. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą oraz właściciele nieruchomości letniskowych zobowiązani byli do zawarcia indywidualnych umów na odbiór odpadów.

::news{"type":"see-also","item":"22531"}

Ilu nas śmieci?

Zmiana sposobu naliczania opłaty spowodowała spodziewane uszczelnienie systemu. W złożonych w 2025 r. deklaracjach wykazano zamieszkanie na terenie gminy Wyszków 37 889 osób (w 2024 r. - 34 952). To wzrost liczby zadeklarowanych do oddawania odpadów i ponoszenia za to opłaty o prawie 3 tysiące osób, czyli ponad 8%. Wzrost nastąpił przede wszystkim w mieście ( z 22 683 do 25 196 osób). Zgodnie ze stanem na dzień 31.12.2025 r. deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożone były dla 8 907 nieruchomości (w 2024 r. - 8 583).

Mniej śmiecimy

Mimo wzrostu osób zadeklarowanych w systemie, nagle okazało się, że znacząco spadła ilość przekazywanych przez mieszkańców śmieci. Jak podaje w rocznym raporcie gmina Wyszków:

• od właścicieli nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych odebrano sprzed posesji łącznie 15 485 ton odpadów (są to wszystkie odpady komunalne odebrane z terenu gminy Wyszków w tym z działalności gospodarczej i innych rodzajów zabudowy niż budynki mieszkalne bez odpadów z PSZOK), a w 2024 r. - 19 039 ton odpadów, czyli odnotowano spadek ilości odebranych śmieci o 18%. Ilość odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych w 2025 r. wyniosła 14 727 ton (wszystkie odpady od mieszkańców razem z PSZOK) - rok wcześniej było to 19 349 ton.
• z terenu gminy bezpośrednio sprzed posesji odebrano od mieszkańców o 21% mniej odpadów - 12 773 ton, a w 2024r. - 16 159 ton, a w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych 1 954 ton odpadów komunalnych oraz remontowych i budowlanych - tu spadek nastąpił o prawie 39%, bo w 2024 r. tych odpadów odebrano 3 189 ton). Są to odpady odebrane od mieszkańców, którzy dokonują opłat za odbiór odpadów na rzecz gminy.
• w podziale na frakcje śmieci odebrano:

- 6 691 ton zmieszanych odpadów komunalnych (w 2024r. - 7 946 ton),

- 495 ton odpadów wielkogabarytowych (w 2024 r. - 605 ton),

- 2 916 ton odpadów ulegających biodegradacji (w 2024 r. - 3 473 ton),

- 694 ton szkła (w 2024r. - 783 ton),

- 760 ton papieru i tektury (w 2024 r. - 1 343 ton),

- 1 168 ton tworzyw sztucznych (w 2024 r. - 1 656 ton).

- 47 ton - zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.

• w ramach działania PSZOK odebrano w 2025 r. 1 260 ton odpadów komunalnych oraz 693 ton odpadów remontowych i budowlanych. W 2024 roku było to odpowiednio: 2 610 ton i 579 ton. Mieszkańcy przekazywali do PSZOK poza odpadami budowlanymi i remontowymi również bioodpady, których przyjęto 607 ton (w 2024 r. - 1 082 ton) oraz odpady wielkogabarytowe - 487 ton (w 2024r. - 1 441 ton), a także odzież i tekstylia w ilości 34 tony. Nie są to wszystkie odpady odebrane w PSZOK. Wymieniono ilości odpadów tylko dla najczęściej przekazywanych odpadów.

Od 1 sierpnia 2025 r. zmianie uległy zasady przekazywania odpadów do PSZOK. Wprowadzono limity ilości odpadów: odpady wielkogabarytowe w ilości 0,5 tony na gospodarstwo domowe, bioodpadów w ilości 0,5 tony na gospodarstwo domowe, zużyte opony z 4 opon na osobę rocznie na 4 opony na gospodarstwo domowe rocznie, ustanowiono jednolity limit na odpady remontowe i rozbiórkowe w ilości 2 ton na gospodarstwo domowe rocznie niezależnie od liczby osób zamieszkujących nieruchomość. Wprowadzone zmiany przyczyniły się do znacznego ograniczenia ilości bioodpadów oraz odpadów wielkogabarytowych przekazywanych do PSZOK. Dokonując porównania rok do roku należy zauważyć jednak wzrost ilości odpadów remontowych przekazywanych do Punktu.

Dalsze spadki kosztów prognozowane są z chwilą uruchomienia gminnego PSZOK, którego budowa ma ruszyć w tym roku.

Niższe koszty

Koszty odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych pochodzących od właścicieli nieruchomości zamieszkałych położonych wyniosły w 2025 r. 15 mln 189 tys. 487 zł. Na koszty te składał się odbiór, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych oraz funkcjonowania PSZOK i odbioru przeterminowanych leków, co stanowiło kwotę 14 mln 762 tys. 447 zł. Pozostałe to koszty obsługi administracyjnej systemu, które wyniosły 420 tys. 978 zł. Na edukację ekologiczną w zakresie prawidłowego postępowania z odpadami komunalnymi wydano 6 tys. zł.

Dla porównania w 2024 roku koszty odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych były o niemal 3 mln zł wyższe i wynosiły 18 mln 133 tys. 458 zł. Na koszty te składał się odbiór, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych oraz funkcjonowania Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych i odbioru przeterminowanych leków, co stanowiło kwotę 17 mln 780 tys. 977 zł. Koszty obsługi administracyjnej systemu wyniosły 352 tys. 481 zł.

Wyższe wpływy

Wpływy z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyniosły w 2025 r. 15 mln 935 tys. 445 zł. Wysokość nadwyżki księgowej wyniosła zatem 745 tys. 958 zł. Wpływy z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2024 roku zamknęły się kwotą 14 mln 092 tys. 166 zł. Zestawiając to z poniesionymi kosztami w kwocie ponad 18 mln 133 tys. zł, system zamknął się w 2024 r. wynikiem ujemnym w kwocie ponad 4 mln zł.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Wezwania

W 2025 r. wystawiono 2 350 upomnień na łączną kwotę 1 mln 022 tys. 679 zł. W 2024 r. było to 2 498 upomnień na kwotę 873 tys. 761 zł. Sumaryczna wartość zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosiła na koniec 2025 r. 1 mln 460 tys. 091 zł, dla porównania na koniec 2024 r. było to 1 mln 339 tys. 992 zł, a więc nastąpił wzrost zadłużenia o 120 tys. zł.

W 2025 roku do 180 właścicieli nieruchomości skierowano wezwania do złożenia deklaracji lub wyjaśnień w zakresie złożonych deklaracji w tym 52 wezwania dotyczące złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Wszczęto jedno postępowanie wobec właściciela nieruchomości, który nie złożył deklaracji. Właściciele 172 nieruchomości złożyli deklaracje lub wyjaśnienia w związku z otrzymanymi wezwaniami. Wobec trzech właścicieli nieruchomości wydano decyzje o ustaleniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzje takie wydawane są w przypadku uporczywego uchylania się od złożenia deklaracji lub wyjaśnień.

W 2024 r. nie wszczęto postępowań wobec właścicieli nieruchomości, którzy nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do 76 właścicieli nieruchomości skierowano wezwania do złożenia deklaracji lub wyjaśnień w zakresie złożonych deklaracji. Właściciele 74 nieruchomości złożyli deklaracje lub wyjaśnienia. 

Wyzwania

Gmina Wyszków w 2025 r. osiągnęła 37% poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych. Rok wcześniej wskaźnik ten wynosił 20,38%. Analiza ilości odbieranych od właścicieli nieruchomości odpadów wskazuje, że selektywna zbiórka odpadów komunalnych jest prowadzona przez mieszkańców, jednak w dalszym ciągu wymaga zaangażowania na rzecz poprawy jej jakości. 

- Analiza strumienia odpadów wskazuje na konieczność dalszej ustawicznej edukacji prowadzącej do jeszcze lepszego wydzielania odpadów surowcowych ze strumienia odpadów zmieszanych oraz uszczelnienia systemu przekazywania odpadów do PSZOK poprzez elektronizację systemu - podsumowuje Urząd Miejski. 

Jak dodaje, podstawowym zadaniem gminy Wyszków na najbliższe lata w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi jest prowadzenie powszechnej edukacji ekologicznej obejmującej swym zakresem wszystkich mieszkańców - zarówno dzieci, ale przede wszystkim dorosłych. Szczególnie istotnym jest prowadzenie edukacji ekologicznej w zakresie prawidłowej segregacji odpadów w zabudowie wielorodzinnej oraz w przedmiocie sposobu i znaczenia segregacji bioodpadów.

- Zmiana sposobu wyliczania poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego wykorzystania wymaga zwrócenia szczególnej uwagi naszych mieszkańców na prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów - podkreślają urzędnicy.

Ze względu na zmianę przepisów szczególnej wagi nabiera prowadzenie działań promujących przydomowe kompostowanie odpadów zielonych przez właścicieli nieruchomości jednorodzinnych, szczególnie na terenach wiejskich.

Dodatkowo należy podjąć działania mające na celu uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, by z jednej strony objąć systemem wszystkie nieruchomości zamieszkałe oraz wszystkich mieszkańców nieruchomości wskazanych do obsługi na mocy złożonych przez właścicieli nieruchomości deklaracji, jak również ograniczyć dopływ do systemu odpadów pochodzących na przykład z działalności gospodarczej. 

Czy można było nie podnosić?

Dobre wskaźniki jeśli chodzi o wzrost wpływów i zmniejszenie wydatków na system śmieciowy cieszą, ale jednocześnie zwróciły uwagę Regionalnej Izby Obrachunkowej, która wytknęła, że środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania tego systemu. A w 2025 roku system nie dość, że przestał być deficytowy, a gmina przestała dokładać grube miliony do jego funkcjonowania, to zakończyła rok nadwyżką w kwocie prawie 746 tys. zł z tytułu opłaty śmieciowej.

Kwestię tę omawiano na ostatniej komisji rewizyjnej przy okazji analizy wykonania budżetu gminy za 2025 rok, w tym także budżetu na gospodarkę śmieciową. Zdaniem radnego Pawła Zawadzkiego, gmina mogła nie podnosić opłaty śmieciowej pod koniec 2024 roku. Z tą opinią nie zgodziła się jednak skarbnik Anna Osowiecka. Urzędniczka podkreśliła, że z chwilą wprowadzania reformy, trudno było oszacować jej efekty.

- To pan burmistrz mówił, że te zmiany dopiero w perspektywie kilku lat zaczną przynosić efekty. My od początku uważaliśmy, że nastąpi to szybciej i to się potwierdziło - mówił Paweł Zawadzki. 

Dostrzegając szybkie i pozytywne efekty reformy, mimo wszystko skarbnik gminy wyliczyła, że gdyby Rada Miejska nie uchwaliła 6-procentowej podwyżki opłaty śmieciowej, do zbilansowania systemu zabrakłoby w ubiegłorocznym budżecie gminy nawet 900 tys. zł.