2 października 2019 roku wszedł do obiegu polski banknot kolekcjonerski o nominale 19 zł. Został on wydany ze względu na stulecie powstania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. W dzień emisji okazało się, że na zakup banknotu czeka niezwykle dużo ludzi. Niektóre z egzemplarzy osiągnęły dotychczas ceny, które przebiły cenę emisyjną nawet o 4000%! Dlaczego akurat ten banknot cieszy się tak fenomenalną popularnością? Spróbujemy przyjrzeć się temu zjawisku bliżej. Zapraszamy do lektury!

Jak już wspomnieliśmy, banknot został wydany w celu upamiętnienia setnej rocznicy powstania Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Na przedniej stronie banknotu widnieje wizerunek Ignacego Jana Paderewskiego (ówczesny Prezes Rady Ministrów), natomiast na odwrocie przedstawiony został gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Najbardziej charakterystyczną cechą tego banknotu jest jego nominał - 19 złotych, który nawiązuje bezpośrednio do daty powstania PWPW - założona została w 1919 roku. Po lewej stronie od portretu Paderewskiego widnieje napis “niepodległa”, który został odwzorowany z rękopisów Józefa Piłsudskiego. Banknot został zaprojektowany przez Justynę Kopecką, natomiast sam ryt postaci Paderewskiego wykonany został przez Krystiana Michalczuka.

Po stronie prawej widać natomiast pasek holograficzny z wizerunkiem orła - jest to pierwsze tego typu zabezpieczenie wykorzystane w polskich banknotach. Należy podkreślić, że nie jest to jedyne zabezpieczenie tego banknotu. Zastosowano przy nim również takie techniki jak np. Umbra4Note® (opracowane w PWPW) czy też SPARK Live®. Dzięki temu, banknot 19 zł jest nie tylko świetnie zabezpieczony, ale również niezwykle dopracowany wizualnie.

Banknot 19 zł jest jedenastym polskim banknotem kolekcjonerskim. Jeżeli interesują się Państwo kolekcjonowaniem banknotów, warto sprawdzić oferty największych sklepów numizmatycznych, które zamieszczane są w witrynie Numimarket - https://numimarket.pl/kategoria/stare-banknoty-kolekcjonerskie_4/1. 

Warto przypomnieć, że pierwszym polskim banknotem kolekcjonerskim był wyemitowany w roku 2006 banknot z wizerunkiem Jana Pawła II. Został on wydany w celu upamiętnienie 28. rocznicy wyboru Karola Wojtyły na Papieża. Banknot o nominale 50 złotych posiadał cenę emisyjną 90 złotych, a jego nakład wynosił 2 000 000 sztuk! Właśnie z tego względu jego cena w ciągu lat się nie zmieniła, a egzemplarz możemy nabyć jeszcze po cenie emisyjnej u emitenta - w Narodowym Banku Polskim. Jak zobaczymy poniżej, nakład banknotów jest niezwykle ważnym wyznacznikiem przyszłej ceny egzemplarza.

::attachment{"type":"image","item_id":"190104", "alt":"iL256fdWSaK4UdSk7xb6NuYFybc9skmZ", "title":"iL256fdWSaK4UdSk7xb6NuYFybc9skmZ", "longSide":"800"}

Czynników składających się na tę tendencję jest wiele. Poniżej przedstawiamy tylko najważniejsze z nich.

Większość zainteresowanych wskazuje najczęściej na nietypowy nominał, który pojawił się pierwszy raz w historii polskich banknotów. Co ciekawe, nie jest to ewenement na skalę światową - podać tu można na przykład tajlandzki banknot o nominale 16 baht.

Drugim czynnikiem, który wydaje się mieć duży wpływ na popularność tego banknotu jest jego nakład. NBP podał, że nakład 19 zł jest przewidywany do 50 tysięcy sztuk. W porównaniu ze wspomnianym banknotem z Janem Pawłem II, różnica jest ogromna! Jednak jeżeli przyjrzymy się innym polskim banknotom kolekcjonerskim, sytuacja nie jest już taka prosta. Na przykład banknot wydany z okazji 300-lecia koronacji Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej (2017 rok) posiadał nakład do 55 tysięcy sztuk, a jego cena emisyjna wynosiła 60 złotych. Dzisiaj (październik 2019) możemy kupić ten banknot za mniej więcej 68 złotych. Widzimy więc, że nakład nie przesądza jednoznacznie o wielkości popytu na dany banknot kolekcjonerski.

Wydaje się, że czynnikiem, który zaważył na gwałtownych wzrostach cen sprzedaży banknotu 19 złotych był tzw. boom. Im szybciej rosła cena, za którą można było nabyć egzemplarz tego banknotu, tym więcej osób chciało go nabyć (prawdopodobnie w celu inwestycji). Zwiększenie popytu skutkuje oczywiście zmniejszeniem podaży (nakład ograniczony do 50 tysięcy sztuk), co równocześnie winduje ceny w górę. Prawdopodobnie właśnie dlatego ceny banknotu 19 zł wzrosły z ceny emisyjnej równej 85 złotych, do nawet 3 000 złotych za egzemplarz (w tym momencie jest to skrajna sytuacja). W ostatnich dniach ceny za egzemplarz nieznacznie spadły i nabyć można go za mniej więcej 325 złotych. Czy jest to sytuacja chwilowa? Nie wiadomo.

Co ciekawe, wraz ze wzrostem cen banknotu 19 zł, wzrosły również nieznacznie ceny większości polskich banknotów kolekcjonerskich. Możliwe więc, że banknot wydany na stulecie PWPW znacznie spopularyzował całą serię. Wydaje się jednak, że czynnik, jakim jest chęć uzupełnienia kolekcji, nie może zbyt mocno wpływać na tak fenomenalną popularność banknotu 19 zł. Ilość kolekcjonerów, która zbiera wszystkie polskie banknoty kolekcjonerskie nie mogła przecież tak gwałtownie wzrosnąć.

Jak widzimy, czynników wpływających na niezwykłą popularność tego banknotu kolekcjonerskiego jest wiele. Nie sposób raczej stwierdzić jednoznacznie, dlaczego to właśnie ten banknot osiągnął tak wysokie ceny. Czy kolejny polski banknot kolekcjonerski dorówna swojemu poprzednikowi? Przekonamy się o tym w przyszłym roku!

Art. zewnętrzny