Dla upamiętnienia walk powstańczych na ziemi zabrodzkiej 14 września, w Gaju, odsłonięto i poświęcono kapliczkę powstańczą, nawiązującą stylem do kapliczek z okresu walki o odzyskanie niepodległości Polski. Jest ona symbolem pamięci i poświęcenia dla ojczyzny.

Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą za poległych w Kaplicy Sióstr Benedyktynek Samarytanek pod wezwaniem św. Józefa w Fiszorze. Mszy przewodniczył proboszcz parafii św. Trójcy w Niegowie ks. kan. Andrzej Rybicki. Następnie delegacje szkół z gminy Zabrodzie, na czele z jeźdźcami konnymi z Tumanku, przeszli na pobliskie tereny zielone, gdzie przy kapliczce powstańczej odmówiono modlitwę. Poświęcenia kapliczki dokonał ks. proboszcz Andrzej Rybicki. Uroczystego odsłonięcia kapliczki powstańczej dokonali zaś wójt gminy Zabrodzie Tadeusz Michalik, gen. bryg. Konrad Wróbel, płk. Sylwester Raniszewski – przedstawiciele Związku Piłsudczyków RP oraz Siostry Benedyktynki Samarytanki Krzyża Chrystusowego w Niegowie.

Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury Małgorzata Wiśniewska odczytała akt erekcyjny budowy kapliczki upamiętniającej 155. rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego w Gminie Zabrodzie. Dokument został również podpisany przez uczestników uroczystości. Zakopania kapsuły wraz z aktem erekcyjnym dokonał wójt Tadeusz Michalik. Akt powierzenia opieki nad kapliczką odczytał prezes Związku Piłsudczyków RP Towarzystwa Pamięci Józefa Piłsudskiego Okręg Nadbużański w Wyszkowie płk. Sylwester Raniszewski. Opiekę będą sprawować uczniowie i grono pedagogiczne Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Zabrodziu.

- Cała akcja rozpoczęła się dwa lata temu, kiedy to pan Jerzy Siedlarczyk wskazał to miejsce koledze kapitanowi ze Związku Piłsudczyków RP, Wiesławowi Pankowskiemu, później on zwrócił się do mnie "u was brakuje takiej kapliczki, a Związek Piłsudczyków właśnie te upamiętnienia mogił, w których spoczywają Powstańcy Styczniowi, takie kapliczki drewniane właśnie wystawia". I właśnie w tym roku, kiedy przypada 100 - lecie odzyskania przez Polskę niepodległości, jak również 155. rocznica Powstania Styczniowego, udało nam się tutaj, na tym terenie, gdzie właśnie spoczywają Powstańcy Styczniowi, pobudować tę symboliczną kapliczkę - mówił prezes Stowarzyszenia na Rzecz Gminy Zabrodzie "Bractwo Zabrodzkie" Arkadiusz Redlicki. - Jest tutaj mogiła powstańców, ale jest to mogiła bezimienna, nie wiemy dokładnie, ilu ich zginęło, wiemy natomiast, kto był dowódcą powstania. Otóż wydarzenia te rozgrywały się 12 marca 1863 roku, dowódcą oddziałów powstańców był Jan Matliński ps. "Janko - Sokół". Urodził się w 1827 roku w Zbuczynie, dzierżawił majątek Świniotop nad Liwcem. Był lekarzem medycyny, przed Powstaniem Styczniowym pełnił funkcję cywilnego naczelnika powiatu siedleckiego. Dowodził wraz z Władysławem Jabłonowskim 3 lutego 1863 roku, bitwą z Rosjanami pod Węgrowem. Matliński, mając 2000 kosynierów, 500 strzelców i trochę jazdy, odparł trzy natarcia rosyjskie. Wydarzenia tutaj rozegrały się 12 marca 1863 roku, 200-osobowy oddział powstańców stoczył walkę z przeważającymi liczebnie wojskami carskimi (700 żołnierzy, 20 kozaków) w rejonie Fidestu. Poległych tam powstańców pochowano na cmentarzu w Kamieńczyku. Powstańcy odparli atak nieprzyjaciela i wycofali się w kierunku Gaju i Zabrodzia. Nad rzeką Fiszor oddział Matlińskiego stoczył kolejną potyczkę z wojskami rosyjskimi. W lesie w Gaju znajduje się zbiorowa mogiła powstańców, którą upamiętnia metalowy krzyż. 14 września 2018 roku w miejscu pochówku, z okazji 155. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego została odsłonięta i poświęcona drewniana kapliczka Powstańców 1863 roku. Jan Matliński zmarł 22 marca 1884 roku i został pochowany w Karkowie na Cmentarzu Rakowickim.

Historię kapliczek powstańczych 1863 roku przedstawił gen. brygady Konrad Wróbel - inicjator powstawania kapliczek.

- Dla nas Powstanie Styczniowe jest podstawą działania. Józef Piłsudski, który był synem powstańca, który przeżył te okrutne czasy, znienawidził Rosjan, który jeszcze jako młody chłopak w swoim pamiętniku napisał: "Jak będę miał 15 lat, zrobię Powstanie i wygnam Rosjan z Polski". Wychowywany w duchu patriotyzmu, matka księżna Maria Pilewicz przysięgała: "wychowam swoją dwunastkę na dumnych Polaków" i słowa dotrzymała. Piłsudski zastanawiał się nad tym, gdzie jest wielkość naszego narodu i doszedł do wniosku, że wielkość naszego narodu znajduje się w roku 1863, w tych pięknych słowach - "Wolność, równość, niepodległość". Warto te słowa zapamiętać. Piłsudski postanowił upamiętnić każdy Ruch Powstańczy, dlatego 6 sierpnia 1914 roku Pierwsza Kadrowa wyrusza w bój, wyrusza w bój w znamiennej dacie, która upamiętnia śmierć naczelnika Powstania - Traugutta, następna ważna data to 22 styczeń 1922 r. Tworzy kapitułę wojskowego Orderu Virtuti Militari, w dniu wybuchu Powstania. Dla niego Powstanie było najważniejszym wydarzeniem w dziejach naszego narodu. Powstańcy styczniowi oddawali mu cześć i honor do końca. Upamiętnił tych powstańców, którzy walczyli pod Nagoszewem, którzy odnieśli niebywały sukces, pokonali Rosjan, poległych Rosjan było 500, po stronie Polskiej 110 powstańców. Szczególnie upamiętnił tych obywateli z Nagoszewa, którzy spalili własne domy, wraz z kozakami, którzy się skryli w nich. I tutaj Józef Piłsudski powiedział znamienną rzecz: "Obywatelem jest ten, kto nie żąda od Ojczyzny, ale daje Ojczyźnie" i dobrze by było, żebyśmy my, spadkobiercy tych pięknych myśli i działań marszałka o tym pamiętali - mówił.

Delegacje złożyły wieńce i zapaliły znicze. Wręczono także ryngrafy powstańcze dla instytucji, które wykazują się pracą na rzecz patriotyzmu. Wotum dziękczynne otrzymał wójt Zabrodzia, Stowarzyszenie na Rzecz Gminy Zabrodzie "Bradztwo Zabrodzkie", Siostry Benedyktynki Samarytanki z Niegowa, Zespół Szkolno - Przedszkolny z Zabrodzia, Związek Piłsudczyków RP Okręg Nabużański w Wyszkowie. Uroczystość uświetniał występ Młodzieżowej Orkiestry Dętej "Darmaniasta" z Brańszczyka pod batutą kapelmistrza Dariusza Pieńkosa. Przygotowany był również poczęstunek. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych, radni i przedstawiciele gminy Zabrodzie, pracownicy i wychowankowie DPS „Fiszor” w Gaju, przedstawiciele urzędów, stowarzyszeń, organizacji i instytucji powiatowych, mieszkańcy okolicznych gmin i miejscowości, ZSP w Adelinie, SP w Dębinkach, ZSP w Zabrodziu, Gimnazjum w Zabrodziu, OSP z Zabrodzia i Słopska.