I Kurpiowski Festiwal Bursztynu w Łosinnie. Tradycja, nauka i sztuka

W Szkole Podstawowej w Łosinnie odbył się I Kurpiowski Festiwal Bursztynu - wydarzenie łączące lokalną tradycję, sztukę ludową i edukację regionalną. Uroczystość zgromadziła licznych gości: naukowców, strażników kurpiowskich tradycji,  artystów, rzemieślników oraz społeczność szkolną i mieszkańców regionu, oferując bogaty program obejmujący m.in. występy artystyczne, warsztaty rękodzielnicze, wykłady oraz degustację regionalnych przysmaków. Wśród gości znaleźli się wybitni specjaliści i pasjonaci bursztynu, m.in. światowej sławy bursztynnik „Człowiek z Bursztynu" Tomasz Ołdziejewski, profesorowie Ewa i Wiesław Krzemińscy – znani badacze inkluzji bursztynowych, a także mistrz świata w boksie Krzysztof „Diablo” Włodarczyk.

Święto bursztynu i kurpiowskiej tożsamości

- Kurpiowski Festiwalu Bursztynu jest wyjątkowym wydarzeniem, które łączy tradycję, sztukę, naukę i piękno natury zaklęte w złocie północy. Dzisiejsze spotkanie odbywa się w sercu Kurpi Białych, regionu bogatego w kulturę, rękodzieło i historię, którą chcemy dziś wspólnie odkrywać, przeżywać i celebrować - mówiła prowadząca wydarzenie Wioleta Sitek.

Oficjalnego otwarcia festiwalu dokonała dyrektor Szkoły Podstawowej w Łosinnie Magdalena Schyller:

- Dzisiejszy dzień jest dla naszej społeczności szkolnej wyjątkowym świętem. Świętem tradycji, historii, kultury i ludzi, którzy z pasją pielęgnują dziedzictwo kurpiowszczyzny oraz piękno polskiego bursztynu. To dla nas ogromny zaszczyt, że możemy spotkać się dziś w tak znamienitym gronie podczas I Kurpiowskiego Festiwalu Bursztynu. Życzę wielu inspirujących spotkań, pięknych emocji oraz odkrywania niezwykłych historii ukrytych w bursztynie, kulturze i tradycji naszego regionu. Niech ten dzień będzie czasem wspólnego budowania pamięci, relacji i dumy z naszego dziedzictwa - mówiła.

Bursztyn - niewykorzystany potencjał regionu

Twórca muzeum i nauczyciel szkoły, Robert Fallaszek, podkreślił znaczenie bursztynu dla regionu:

- Pasjonowałem się bursztynem już od wielu lat i zgromadziłem pokaźną kolekcję. Najdalej wysuniętym cyplem na Kurpiowszczyźnie było Łosinno, w związku z tym postanowiłem, że otworzę tutaj Minimuzeum Bursztynu i Muszli. Jak zacząłem badać temat bursztynu na Kurpiach, okazało się, że zagłębiem polskiego bursztynu właśnie są Kurpie Zielone, gdzie są ogromne złoża. I wcale nie jest prawdą, że zostały wyeksplatowane przez bursztynników w XVII czy XIX wieku, dlatego, że to jest po prostu niemożliwe. Cały czas bardzo duże pokłady bursztynu znajdują się na Kurpiach Zielonych, ale nie można wykluczyć, że na Kurpiach Białych bursztyn również się znajduje tylko głębiej i dlatego "nie wgryzł" się w kulturę Kurpi Białych. A stan badań jeśli chodzi o odwierty głębinowe jest niezadowalający i ja chciałbym doprowadzić do tego, żeby to było dokładniej i bardziej zbadane. Może się okazać, że ziemia kurpiowska może okazać się prawdziwym skansenem, bogactwem Polski, nawet większym niż w Zatoce Gdańskiej - mówił.

::photoreport{"type":"see-button","item":"27278"}

Szkoła z historią i misją

Historię placówki przybliżyli uczniowie:

- Kurpiowski Festiwal Bursztynu to wyjątkowe wydarzenie, gdzie tradycja spotyka się z historią, a serca biją w rytmie naszej małej ojczyzny. Spotkanie jest także okazją, by w kilku słowach opowiedzieć o naszej szkole. Miejscu, które łączy pokolenia, rozwija talenty i pielęgnuje wartości. 3 lata temu nasza szkoła przyjęła wyjątkowe imię - Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej. Bohaterów odwagi, poświęcenia i miłości do ojczyzny. To właśnie ich duch inspiruje nas każdego dnia do działania, nauki i rozwijania pasji. Również 3 lata temu w naszej szkole powstało także niesamowite miejsce - Minimuzeum Bursztynu i Muszli im. prof. dr hab. Wiesława Krzemińskiego, którego mamy dziś zaszczyt gościć. Ale nasza szkoła to nie tylko wiedza i odkrywanie świata, to także wartości, które nosimy w sercu.

- I Kurpiowski Festiwal Bursztynu jest niepowtarzalnym i wyjątkowym wydarzeniem na mapie kulturalnej naszego powiatu i regionu - mówił wicestarosta Tadeusz Kuchta. - Gratuluję tej niezwykle cennej inicjatywy, która z pasją przywraca pamięć o dawnych, ale wciąż żywych tradycjach. Kurpiowskie bursztyniarstwo to rzemiosło z niezwykłą historią jednak bywa ono nieco zapomniane i niedocenione. Dzisiejszy festiwal udowadnia, że dziedzictwo naszych przodków jest wciąż żywe, inspirujące i potrafi łączyć pokolenia.

Wyrazy uznania organizatorom przekazała również Bożena Bajorek, przedstawicielka Stowarzyszenia Społeczno-Oświatowego „Przyjazny Krąg”.

Bogaty program: nauka, rzemiosło i praktyka

Uczestnicy mogli wziąć udział w licznych warsztatach i spotkaniach: „Dotknij bursztynu - warsztaty z artystą” prowadzonych przez Tomasza Ołdziejewskiego oraz Olecha Boryshkevycha, mistrzów bursztynowej rzeźby. Pokazie i prelekcji „Bursztyn - Skarb natury” przygotowanych przez prof. Ewę i Wiesława Krzemińskich. Warsztatach wycinanki kurpiowskiej prowadzonych przez Ninę Garwolińską, warsztatach „Szydełkowe inspiracje”, które poprowadziła Agnieszka Ambroch, spotkaniu „Siła i tradycja” z Krzysztofem Włodarczykiem, warsztatach malarskich „Kolory zamknięte w bursztynie” prowadzonych przez Marka Izydorczyka, spotkaniu „Sekrety kurpiowskiego bursztynu” z Tadeuszem Konopko i jego córką, podczas którego zaprezentowano tradycyjną obróbkę bursztynu. Zajęciach szachowych „Bursztynowa strategia” prowadzonych przez Dariusza Goliszka oraz warsztatach „Tropiciele bursztynu” - była to wyjątkowa aktywność poszukiwania bursztynów ukrytych w piasku. Najmłodsi uczniowie mogli poczuć się  jak prawdziwi tropiciele bursztynów i spróbować swoich sił w odkrywaniu złota północy.

Dębowa Aleja Sław 

Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia było uroczyste odsłonięcie Dębowej Alei Sław, poświęconej wybitnym postaciom związanym z bursztynem, sztuką, nauką i sportem. Uhonorowano: Marka Izydorczyka - malarza, „Króla Koloru” z Kłobucka w uznaniu jego twórczej pasji i umiłowania sztuki, dr hab. Katarzyny Koperć - wybitnej badaczki fauny i przyrody, Profesorów Krzemińskich - Ewy i Wiesława Krzemińskich, Człowieka z Bursztynu Tomasza Ołdziejewskiego, Krzysztofa Włodarczyka - symbol siły i wytrwałości.

Wyjątkowym momentem było uroczyste przekazanie festiwalowego znicza. Symbol pamięci i tradycji zapalił inicjator wydarzenia Robert Fallaszek, który następnie przekazał go Katarzynie Michalskiej - prezes Krajowej Izby Gospodarczej Bursztynu z Gdańska. Znicz trafił następnie do Katarzyny Chętnik - prawnuczki wybitnego etnografa i badacza kultury kurpiowskiej.

Sztuka i muzyka w klimacie Kurpi

Festiwalowi towarzyszyło również uroczyste otwarcie mini galerii prac Marka Izydorczyka. Uczestnicy mogli podziwiać pełne emocji i barw dzieła artysty. Wydarzenie uświetnił występ Zespołu Pieśni i Tańca „Wyszków” z Leszczydołu-Nowiny oraz prezentacje uczniów szkoły, którzy wykonali melodie ludowe. 

Na zakończenie wręczono statuetki osobom zaangażowanym w organizację i rozwój festiwalu. Otrzymali je: Robert Fallaszek, Tadeusz Kuchta, Tomasz Ołdziejewski, Olech Boryshkevych, prof. Wiesław Krzemiński, Katarzyna Michalska - prezes Krajowej Izby Gospodarczej Bursztynu, Katarzyna Chętnik, Nina Garwolińska, Agnieszka Ambroch, Krzysztof Włodarczyk, Marek Izydorczyk, Tadeusz Konopko oraz Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich z Łosinna. 

Festiwal z ambicjami

Festiwal Bursztynu na Kurpiach ma ambicję stać się wydarzeniem cyklicznym, na stałe wpisanym w kalendarz kulturalny regionu. Jego ideą jest promocja „polskiego złota" - bursztynu - oraz podkreślenie bogactwa kulturowego Kurpi, zwłaszcza Kurpi Zielonych i Nowogrodu, który w przyszłości ma stać się główną sceną tego przedsięwzięcia.

Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że organizację kolejnych edycji przejęła Prezeska Fundacji im. Adama Chętnika - Katarzyna Chętnik prawnuczka wybitnego badacza kultury kurpiowskiej,  pioniera w badaniu i popularyzacji polskiego bursztynu/ jantaru, jakim był  docent dr hab. Adam Teofil Chętnik (1885-1967) był wybitnym naukowcem etnografem, muzealnikiem i historykiem dokumentalistą, literatem, był niestrudzonym, popularyzatorem dziedzictwa Kurpi, twórcą Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie, tworzył Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży, organizował Dział Bursztynu w muzeum Ziemi w Warszawie oraz współtworzył Dział Kultur Ludowych w Młocinach w Warszawie, który został częścią muzeum etnograficznego w Warszawie.

Był autorem licznych prac naukowych. Był także posłem na sejm i żołnierzem AK. Jego działalność do dziś stanowi fundament wiedzy o regionie i inspirację dla kolejnych pokoleń. Więcej informacji o osiągnięciach tego wielkiego człowieka znajdziecie Państwo na stronie Fundacji https://fundacjaadamachetnika.com/adam-chetnik-i-jego-dziedzictwo/

Festiwal w Łosinnie nie jest więc jedynie wydarzeniem kulturowym, artystycznym - to początek długofalowej inicjatywy, której celem jest trwała promocja regionu, jego historii i tradycji. To także przestrzeń spotkania artystów, mistrzów, naukowców i pasjonatów, którzy wspólnie budują nową jakość promocji  bursztynu i regionu kurpiowskiego.

Pierwsza edycja, która odbyła się w Łosinnie, pokazała ogromny potencjał tej idei. Kolejne odsłony festiwalu mają szansę jeszcze silniej zaznaczyć obecność Kurpi na kulturalnej mapie Polski, przyciągając zarówno mieszkańców, jak i gości z całego kraju.

::news{"type":"see-also","item":"20447"}