Władze coraz większej liczby miast i gmin protestują przeciwko organizacji 10 maja wyborów prezydenckich. Twierdzą, że nie da się ich przeprowadzić bez narażania mieszkańców na zakażenie koronawirusem. Samorządowcy powiatu wyszkowskiego także mają wiele obaw, ale od procedur nie zamierzają odstąpić.

Pandemia koronwirusa zbiera coraz tragiczniejsze żniwo. W Polsce mamy już 1905 przypadków zakażenia i 26 ofiar śmiertelnych. Tymczasem kalendarz wyborczy biegnie a decyzji o zmianie terminu majowych wyborów prezydenckich nie ma. O północy 26 marca upłynął termin rejestracji kandydatów na prezydenta. Kolejne terminy gonią. Do 6 kwietnia powinny zostać utworzenie obwody głosowania w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych, itp. Ważna będzie data 10 kwietnia. Wówczas mija termin zgłaszania kandydatów do składów obwodowych komisji wyborczych. W całym kraju to około 300 tysięcy osób.

W Polsce coraz więcej samorządowców podejmuje decyzje o odstąpieniu od czynności przygotowujących wybory. 

- Poinformowałem Państwową Komisję Wyborczą, że jako prezydent miasta nie przeprowadzę na terenie Ciechanowa procedury wyborów powszechnych prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyznaczonych na 10 maja. Strona techniczno-organizacyjna wyborów stanowi zadanie zlecane przez rząd samorządom. Mam świadomość, iż taka decyzja może spowodować próbę usunięcia mnie z funkcji prezydenta Ciechanowa oraz zastąpienia wyznaczonym przez rząd komisarzem. Dla mnie jednak priorytetem jest zdrowie i życie Mieszkańców. Przy rosnącej z dnia na dzień liczbie zakażonych koronawirusem i występowaniu kolejnych przypadków także na naszym terenie, nie mogę podejmować ryzyka narażenia kogokolwiek z Mieszkańców na poważne niebezpieczeństwo. Wybory to nie tylko sam akt głosowania, który - wielu może powiedzieć - odbędzie się dopiero za ponad miesiąc. To liczne procedury, które wymagają spotkań, obowiązkowych szkoleń członków komisji, częstego przemieszczania się wielu osób pomiędzy różnymi miejscami. Jestem przekonany, że każda zdroworozsądkowa osoba zrozumie moją decyzję, której przyświeca tylko troska o naszych Mieszkańców - poinformował prezydent Ciechanowa Krzysztof Kosiński.

Prezydent Chorzowa Andrzej Kotala opublikował komunikat, w którym informuje, że nie zgadza się na przeprowadzenie w jego mieście wyborów prezydenckich, zaplanowanych na 10 maja. 

- Przeprowadzenie wyborów, jest praktycznie niemożliwe. Zadania wynikające z kalendarza wyborczego w sytuacji minimalizowania zarażenia się wirusem powodują, wybory nie będą możliwe do zrealizowania - pisze prezydent Płocka Andrzej Nowakowski.

- Nie zamierzamy narażać zdrowia i życia tysięcy ludzi - piszą prezydenci Będzina i Sosnowca.

Podobne stanowiska zajmują prezydenci większych miast - m.in. Wrocław, Warszawa, Gdynia, Sopot.

W powiecie wyszkowskim żaden wójt czy burmistrz nie zdecydował się na tak radykalne kroki. Choć przyznają - trudno wyobrazić sobie organizację i przeprowadzenie wyborów w obecnych warunkach. Wybory to nie tylko sam dzień głosowania. Procedury wynikające z kalendarza wyborczego obligują gminy do szeregu czynności wymagających spotkań w gronie większym niż dozwolone zgromadzenia 5 osób. Komisje muszą się zebrać, aby się ukonstytuować (wybrać przewodniczącego, zastępcę - red.), muszą spotkać się, aby odebrać i sprawdzić karty do głosowania, muszą wreszcie przejść szkolenia.

- Jestem gorącym zwolennikiem zmiany terminu wyboru prezydenckich. Ale niepowoływanie komisji wyborczych nie ma żadnej podstawy prawnej. Wyszłoby na to, że żadne wybory nie mogą być dokonane przez samorządy? To by znaczyło, że w tym kraju nie ma już żadnego prawa. Mój stosunek do daty 10 maja jest absolutnie negatywny, ale nie postąpię wbrew przepisom. Byłoby to niedopełnienie obowiązków - zapowiada burmistrz Wyszkowa Grzegorz Nowosielski. Wyraża nadzieję, że - jak to ujął "nastąpi opamiętanie" i data wyborów ulegnie zmianie. 

Gmina Wyszków do sprawnego i zgodnego z prawem przeprowadzenia wyborów potrzebuje około 240 członków obwodowych komisji wyborczych. W ostatnich wyborach do PE działało 28 komisji liczących od 5 do 11 członków. Minimalna obsada komisji to 5 osób. Członków komisji zgłaszają komitety wyborcze. Do tej pory nie wpłynęły żadne kandydatury.

- Zwykle komitety robiły to na 3-4 dni przed terminem zgłaszania kandydatów - mówi Anna Goździewska, sekretarz gminy Wyszków. 

Zainteresowania pracą w komisjach wyborczych nie widać także jeszcze w innych gminach. 

- Nie wiem, czy znajdą się chętni do pracy w tych komisjach - powątpiewa zastępca wójta gminy Długosiodło Ewa Karczewska. - Nas nikt nie pyta o zdanie, my jesteśmy urzędnikami, do pracy przychodzić musimy i czynności na nas nałożone wykonamy, ale żeby tak narażać mieszkańców? Nie wyobrażam sobie przeprowadzenia wyborów i wszystkich poprzedzających je czynności w obecnej sytuacji. To by była najgorsza rzecz z punktu widzenia zdrowia i życia mieszkańców. Nie wyobrażam sobie, że można tak narażać własnych obywateli. To jest nawet logistycznie nie do przeprowadzenia. Urząd Gminy przeszedł na tryb pracy wewnętrznej, nikt do urzędu - poza pracownikami - nie ma wstępu. Jak przeprowadzić przekazanie materiałów, posiedzenia komisji, szkolenia? Przecież w ten sposób narażamy wszystkich - urzędników, członków komisji, mieszkańców. Nie wolno w ten sposób. To jest odpowiedzialność karna za narażanie zdrowia i życia ludzi - mówi ostro Ewa Karczewska.

- Martwię sie o skompletowanie komisji. Nie wiem, czy znajdą się odważni - zgadza się wójt Zabrodzia Krzysztof Jezierski. - Ubolewamy nad tym, że trzeba te czynności prowadzić, ale to jest nasz obowiązek. Trudno sobie wyobrazić wybory w tych warunkach, w szczycie epidemii. Mam nadzieję, że do wyborów w tym terminie nie dojdzie. Myślę, że nikt nie odważy się na takie ryzyko - dodaje.

Wójt gminy Somianka przewiduje, że ludzie będą rezygnowali z pracy w komisjach wyborczych.

- Nikt przecież nikogo nie przymusi, to komitety delegują kandydatów. Urzędników na siłę nie skierujemy do prac w komisjach - mówi Andrzej Żołyński. 

Zapowiada, że to, co należy do obowiązków gminy, zostanie zrealizowane.

- To, co wynika z kalendarza wyborczego zrobić musimy, choć myślę, że wybory nie odbędą się w planowanym terminie - dodaje.

Zdaniem wójta Brańszczyka, należałoby bardziej rozpowszechnić głosowanie internetowe.

- Przełożenie wyborów to koszty, a jeśli przełożyć, to na jaki termin? - pyta Wiesław Przybylski. - Myślę, że internetowo można te wybory przeprowadzić w sposób bezpieczny, starsi np. przez pełnomocników. Będzie utrudnienie i z pewnością frekwencja będzie dużo niższa... Wszystko zależy, jak będzie przebiegał rozwój epidemii... Przed nami wielkie niewiadome.

Samorządowcy, którzy będą działać poza prawem, muszą się liczyć z konsekwencjami - stracą stanowiska - powiedział w dzisiejszym wywiadzie dla Radia Kraków szef klubu PiS Ryszard Terlecki.

- Samorządy też są częścią władzy państwowej. To nie jest tak, że samorząd może sobie działać poza prawem obowiązującym w Polsce. Oczywiste jest, że są odpowiednie przepisy, które umożliwiają postępowanie wobec takich osób, które zechcą ustawić się ponad prawem, czy poza prawem, łącznie z możliwością wyznaczenia komisarzy. Więc niech ci samorządowcy, którzy teraz tak buńczucznie zapowiadają, że złamią prawo i uniemożliwią wybory, niech się liczą z tym, że stracą swoje stanowiska - oświadczył Terlecki.