Dawna szkoła znów połączyła absolwentów. Spotkanie po latach w Ochudnie

I Zjazd Absolwentów i Uczniów dawnej Szkoły Podstawowej w Ochudnie odbył się 19 września. Spotkanie zgromadziło osoby, które w przeszłości były związane z miejscową placówką. Była to okazja do wspomnień, rozmów i wzruszeń, a także ponownego odwiedzenia miejsca, które przez lata było ważną częścią życia lokalnej społeczności. Wydarzeniu towarzyszyła prezentacja publikacji Bogusławy Rębały, ostatniej dyrektor szkoły i osoby, która podjęła starania o objęcie drewnianego budynku ochroną konserwatorską.

Spotkanie otworzyła Bogusława Rębała. Zwracając się do absolwentów, uczniów, mieszkańców Ochudna i gości, wygłosiła wiersz związany ze szkołą:

„Był to dla mnie świat wesoły, kiedy będąc małym dzieckiem, chodziłam ja do polskiej szkoły, do ojczystej.

Ech, wspomnienia, mocno cieszą szkolne lata, letni obóz, a do szkoły szłam pieszo, nie wiózł mnie autobus.

I choć drogi kiepskie były i czasami dostawałam dwóje, ale żadnej długiej mili w stronę szkoły nie żałuję.

Lekcje były w polskiej mowie, tuż w tutejszej. Samo życie.

Nie żyje z tego, co wiem, mój najlepszy nauczyciel.

Nie zawrócić czasu za nic, ale powiem ku pokrzepie, ta wymagająca pani chciała dla nas jak najlepiej.

Tyle jasnych dni pamiętam, było skromnie, ale fajnie. Dzisiaj szkoła ma zamknięta, z braku dzieci, oficjalnie.

Jasna rzecz, że bardzo szkoda, ale czyja to jest wina? Ja na wiejskiej szkółki schodach, tu posiedzę, powspominam...”.

W dalszej części swojego wystąpienia Bogusława Rębała podkreśliła, że mimo upływu lat, wspomnienia związane ze szkołą pozostały żywe.

- Staję dziś przed Wami z ogromnym wzruszeniem. Mówi się, że czas zaciera ślady, a 26 lat historii to cała epoka. W naszej szkole nie ma na mapie edukacyjnej od pokolenia. Nie ma już sal, korytarza, boiska, na które spędzaliśmy przerwy, zamilkł szkolny dzwonek, ale jesteśmy my, absolwenci, uczniowie. Likwidacja szkoły nie odebrała nam wspomnień, przyjaźni i tego, kim się staliśmy. Dzisiejszy zjazd jest wyjątkowy i niesie ze sobą szczególny rodzaj nostalgii. Spotykamy się jako absolwenci, uczniowie szkoły, w której formalna historia dobiegła końca w roku szkolnym 1999-2000. Ponad ćwierć wieku temu zamknęły się drzwi naszej szkoły. Dla wielu mogłoby się wydawać, że skoro szkołę zamknięto, tamten świat przestaje istnieć. Jakże bardzo by się mylił. To spotkanie jest najlepszym dowodem na to, że prawdziwej szkoły nie da się zlikwidować żadną decyzją administracyjną. Szkoła to nie tylko mury, klasy, biurka, to wy, drodzy nauczyciele, którzy przelewaliście w nas wiedzę, najwyższe wartości. Kształtowaliście nasze postawy, osobowości. Za to jesteśmy dozgonnie wam wdzięczni - mówiła.

Szkoła, która pozostała w sercach

Bogusława Rębała podkreśliła, że mimo zamknięcia szkoły, jej dziedzictwo pozostało żywe w pamięci absolwentów oraz wartościach, które wynieśli z tego miejsca.

- Rok 2000 odciął pewien etap, stawiając grubą kreskę w kalendarzu. Zostaliśmy wtedy rozproszeni. Ale szkoła nie zniknęła w naszych sercach. Przez tyle lat nosiliśmy ją w sercu. Przez lata nosiliśmy w sobie cząstkę tego miejsca. Każdy życiowy drogowskaz, który stąd wynieśliśmy, owocował w naszym dorosłym życiu. Dziś, patrząc na salę, widzę, że nasza szkoła wciąż żyje. Żyje w naszych wspomnieniach, którymi za chwilę będziemy się dzielić. Szkoła żyje w sukcesach, jakie każdy z nas w życiu odnosi i wartościach, którymi kierujemy się na co dzień - mówiła.

Zwróciła również uwagę na szczególny moment, w którym odbywał się zjazd, wpisanie dawnego budynku szkoły do rejestru zabytków. Podkreśliła, że decyzja ta była ważnym potwierdzeniem wartości historycznej i architektonicznej tego miejsca.

- Dzisiejszy zjazd ma charakter wyjątkowy, symboliczny. Spotykamy się bowiem w momencie, w którym nasza szkoła została wpisana na mazowiecką listę zabytków nieruchomych. To niezwykłe wydarzenie. To nie tylko formalny akt prawny, a przede wszystkim oficjalne potwierdzenie, że architektura i tradycja tego miejsca mają unikalną wartość, którą należy chronić dla przyszłych pokoleń. Wpisanie szkoły do rejestru zabytków to dowód na to, że miejsca z duszą nie umierają nigdy. Pokazaliśmy, że nasza wspólnota jest silniejsza niż czas i decyzje administracyjne - mówiła Bogusława Rębała.

Artystyczna podróż w czasie

Część artystyczną poprowadziła Gabriela Brzostek. Dla uczestników przygotowano występ solowy Łucji Zwolińskiej oraz występ seniorek z Ochudna.

W programie znalazły się także prezentacje przygotowane przez uczniów Szkoły Podstawowej w Porządziu. Artyści zabrali uczestników w muzyczną podróż w czasie. Zabrzmiały melodie nawiązujące do dawnych zabaw i wspólnego muzykowania. Było swojsko, z nutą tradycji, która mimo upływu lat nadal łączyła kolejne pokolenia. Uczniowie zaprezentowali m.in. polkę galopkę oraz polskie tańce narodowe, w tym krakowiaka. Przygotowano również występ Zespołu Kurpie Białe z Rząśnika, prezentującego polski folklor. Podczas wydarzenia nie zabrakło również podziękowań dla byłych nauczycieli. Wręczono im czerwone róże za trud, cierpliwość i serce włożone w edukację, przekazaną wiedzę oraz wiarę w możliwości swoich uczniów.

::photoreport{"type":"see-button","item":"27755"}

Najstarsza absolwentka uhonorowana

Szczególnym momentem było wręczenie okolicznościowej statuetki najstarszej absolwentce Szkoły Podstawowej w Ochudnie. Otrzymała ją Teresa Deptuła.

- Być najstarszym absolwentem to piękny tytuł, który niesie ze sobą dekady wspomnień, doświadczeń i mądrości. Życzymy dużo zdrowia, wielu jeszcze lat życia, bycia z nami i dzielenia się z nami życiowym doświadczeniem - mówiła Bogusława Rębała.

Do przybyłych zwrócił się wójt gminy Rząśnik Marek Leszczyński. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie dawnej szkoły dla lokalnej społeczności oraz rolę Bogusławy Rębały w zachowaniu pamięci o placówce.

- Zygmunt Gloger napisał kiedyś bardzo prosto: „Obce rzeczy wiedzieć dobrze jest - swoje, obowiązek”. Myślę, że trudno byłoby znaleźć lepsze słowa na dzisiejszą uroczystość. Bo dzisiaj nie spotykamy się tylko w starym drewnianym budynku szkoły. Spotykamy się w miejscu, w którym zapisała się historia wielu pokoleń mieszkańców Ochudna. Spotykamy się w miejscu, w którym kiedyś rozbrzmiewał pierwszy dzwonek. Gdzie dzieci uczyły się czytać, pisać i poznawały świat. Ale przede wszystkim uczyły się życia. I dlatego dzisiejszy dzień jest wyjątkowy.  To pierwszy zjazd absolwentów i uczniów szkoły w Ochudnie. Kiedy patrzymy dziś na ten budynek, możemy zobaczyć stare ściany, drewniane elementy. Ale dla absolwentów tej szkoły to przecież nie są tylko ściany. To są wspomnienia, to są twarze koleżanek i kolegów, to nauczyciele, którzy tutaj pracowali. To pierwsze sukcesy, pierwsze oceny, pierwsze przyjaźnie. To zapach szkolnej sali, dźwięk dzwonka, przerwy, zabawy, czasami pewnie również kary i uwagi. Ale przede wszystkim to część życia. I dlatego bardzo się cieszę, że dziś możemy razem się tutaj spotkać - mówił.

Wójt zwrócił się również bezpośrednio do Bogusławy Rębały, podkreślając jej wieloletnie zaangażowanie w ochronę budynku dawnej szkoły.

- Chciałbym jednak powiedzieć dziś kilka słów o osobie, bez której, jestem o tym przekonany, nie spotkalibyśmy się tutaj, w tym miejscu, w tym momencie. Pani Bogusławo, poznałem panią w 2024 roku. Wtedy opowiedziała mi pani o tej szkole, ale nie opowiadała o niej jako o zwykłym budynku. Opowiadała o niej jako o żywym człowieku z ogromną pasją. Mówiła pani o jej historii, o ludziach, którzy przez lata byli z nią związani, o kolejnych pokoleniach uczniów. I przede wszystkim mówiła pani o jednym, że nie wolno pozwolić, aby ten budynek zniknął. W ostatnim czasie budynek dawnej szkoły w Ochudnie został oficjalnie wpisany do rejestru zabytków. To wielki dzień dla Ochudna, to wielki dzień dla naszej gminy, ale przede wszystkim jest to dzień, który pokazuje, że determinacja jednej osoby może uruchomić działania wielu ludzi. Dlatego chcę dziś powiedzieć to bardzo wyraźnie. Pani Bogusławo, ten sukces w ogromnej mierze jest pani zasługą. Przez lata była pani dyrektorem szkoły, przez lata służyła jej uczniom, a kiedy szkoły już nie było, nie pozwoliła pani, aby przestała istnieć jej pamięć. Kiedy wielu mogło już „machnąć ręką” i powiedzieć: to tylko stary budynek, pani mówiła: „Nie, to jest nasza historia”. Za tę determinację, za tę wieloletnią walkę, za przywiązanie do tego miejsca i za to, że nie pozwoliła pani o nim zapomnieć, serdecznie dziękuję - podkreślił.

Marek Leszczyński zaznaczył jednocześnie, że zachowanie historii szkoły było efektem pracy wielu osób.

- Nie możemy zapomnieć o wszystkich innych osobach, które przez lata przyczyniły się do tego, że możemy dziś tutaj być. Dziękuję byłym nauczycielom i pracownikom szkoły, mieszkańcom Ochudna, absolwentom, którzy pamiętają o swojej szkole, dziękuję wszystkim osobom, które pomagały w przygotowaniu dokumentacji, w rozmowach z konserwatorem i staraniach o wpisanie budynku do rejestru zabytków. Dziękuję tym wszystkim, którzy przez lata dokładali swoją cegiełkę do tego, aby historia tej szkoły nie została zapomniana, bo zabytek to nie tylko budynek, zabytek to przede wszystkim ludzie i pamięć o nich.

Przeszłość i przyszłość

Wójt mówił również o przyszłości zabytkowego budynku:

- Dzisiejszy dzień jest jednak nie tylko wspomnieniem, momentem wspomnienia, jest również początkiem kolejnego rozdziału. Wpisanie szkoły do rejestru zabytków jest ogromnym sukcesem, ale zdajemy sobie sprawę, że to dopiero początek drogi. Przed nami bardzo dużo pracy. Chcemy wspólnie z Radą Gminy, mieszkańcami Ochudna, absolwentami i wszystkimi zainteresowanymi odpowiedzieć sobie na bardzo ważne pytanie. Jaką funkcję powinien mieć ten budynek w przyszłości? Czy ma być miejscem spotkań, miejscem kultury? Miejscem, w którym będziemy pielęgnować historię Ochudna i Kurpi Białych? Miejscem dla organizacji społecznych, seniorów, dzieci, młodzieży? A może powinien połączyć kilka tych funkcji? Dziś nie chcę narzucać gotowej odpowiedzi. Chcę, żebyśmy odpowiedź wypracowali wspólnie, bo skoro ten budynek przez pokolenia służył mieszkańcom, to również jego przyszłość powinna być stworzona wspólnie przez mieszkańców. Patrząc dzisiaj na was, myślę o tym, że szkoła może przestać być szkołą, ale nie musi przestać być miejscem, które łączy ludzi. I chciałbym, żeby właśnie taka była przyszłość tego miejsca. Żeby kiedyś za kilka czy kilkanaście lat można było tutaj przyjść i powiedzieć: „Tutaj chodziłem do szkoły”. Żeby wasze dzieci i wnuki mogły tutaj przyjechać i usłyszeć: „Tutaj zaczęła się moja historia”. Żeby ten budynek nie był pomnikiem w przeszłości, do którego wchodzi się tylko raz w roku. Chciałbym, żeby znów żył, może nie już jako szkoła, ale jako miejsce spotkań, miejsce kultury, miejsce pamięci. Miejsce, w którym kolejne pokolenia mieszkańców Ochudna mogły będą dopisać swoje własne historie. Bo przecież historia tej szkoły jeszcze się nie skończyła. Ona właśnie zaczyna pisać kolejny rozdział. I mam nadzieję, że za wiele lat ktoś stanie tutaj, w odnowionym budynku szkoły i powie: „Byli kiedyś ludzie, którzy wierzyli, że warto go uratować”. A wtedy będziemy mogli powiedzieć: „Tak, byli i zrobili to wspólnie” - podkreślił wójt.

Historia zatoczyła koło

Podczas zjazdu podziękowania Bogusławie Rębale przekazała również przedstawicielka absolwentów Szkoły Podstawowej w Ochudnie. Przypomniała, że była ona ostatnim dyrektorem placówki, a także prawnuczką Wiktora Abramczyka, dzięki któremu m.in. powstała szkoła.

- Myślę, że dzisiaj historia zatoczyła przeogromne złote koło. I niech to się toczy. Do dziś ta szkoła jest piękna i zachwyca swoim rozmachem jak na tamte lata. Pradziadek na pewno jest dumny i spogląda z góry na swoją prawnuczkę z podziwem. Złożyła Pani ogrom pracy i wysiłku. Dzięki Pani dziś wszyscy tu możemy się zebrać, możemy poczuć się uczniami tej szkoły i powrócić do dziecięcych lat. Tak bardzo to jest piękne i ważne w naszym dorosłym życiu. To dzięki naszym nauczycielom kształtowały się tu nasze charaktery i zdobywaliśmy wiedzę. Jesteśmy dumni z naszych wychowawców i za wszystko jeszcze raz dziękujemy - mówiła.

Słowa podziękowania skierował również Komitet Organizacyjny I Zjazdu Absolwentów Szkoły Podstawowej w Ochudnie:

- Od początku była sercem tego przedsięwzięcia. To właśnie ona wierzyła, że po latach możemy znów spotkać się w jednym miejscu. Wrócić do wspólnych wspomnień, zobaczyć dawno niewidziane twarze i na chwilę znów poczuć się jak kiedyś. Kiedy pojawiły się wątpliwości, ona miała determinację. Kiedy coś wydawało się trudne do zorganizowania, ona szukała rozwiązania. Kiedy potrzeba było cierpliwości, czasu i konsekwencji, nie odpuszczała. Jej zaangażowanie, upór, siła i ogrom pracy włożonej w przygotowanie tego wydarzenia sprawiły, że pomysł, który początkowo był tylko marzeniem, dziś stał się rzeczywistością.

Przedstawicielka Komitetu Organizacyjnego podkreśliła ogrom pracy i zaangażowania Bogusławy Rębały w przygotowanie zjazdu, zaznaczając, że dzięki jej determinacji po latach absolwenci mogli ponownie spotkać się w jednym miejscu.

- Nie wszystko, co zrobiła, było widoczne. Za dzisiejszym spotkaniem stoją dziesiątki rozmów, telefonów, wiadomości, ustaleń, decyzji i godzin poświęconego czasu. To praca, której często nie widać, ale bez której nie byłoby tego dnia. Myślę, że najlepszym dowodem na to, że było warto, jest właśnie ten widok. Nas wszystkich razem, po latach w jednym miejscu. Dlatego dzisiaj chcę powiedzieć tej osobie coś bardzo prostego, ale płynącego prosto z serca. Dziękujemy - mówiła.

Dla organizatorów i Bogusławy Rębały zaśpiewano również „Sto lat”.

Wystawy, rękodzieło i lokalna tradycja

Zjazdowi towarzyszyły również stoiska i wystawy prezentujące lokalną twórczość oraz historię regionu. Uczestnicy mogli zobaczyć eksponaty związane m.in. z rzeźbiarstwem, kościołami i kapliczkami oraz dawnymi urządzeniami rolniczymi autorstwa Stanisława Kądzieli. Swoje prace zaprezentowały również osoby związane z twórczością ludową Kurpi Białych. Podczas wydarzenia wyróżnienia otrzymali Marzena Łach, Karolina Gizińska z GiFolk Kurpie Białe oraz rzeźbiarz Stanisław Kądziela.

Organizatorzy podziękowali także Zespołowi Kurpie Białe z Rząśnika, nauczycielkom Marzenie Zwolińskiej i Barbarze Włodarczyk oraz dyrektor Szkoły Podstawowej w Porządziu Iwonie Krawczyk za okazane wsparcie i pomoc w realizacji przedsięwzięcia. Na zakończenie uczestnicy wznieśli toast za spotkanie, wspomnienia oraz dalsze losy dawnej szkoły w Ochudnie.

Zjazd był również okazją do zaprezentowania publikacji Bogusławy Rębały pt. „Ochudno. Szkice z dziejów wioski i szkoły”. Książka przybliżała historię miejscowości oraz dawnej szkoły, dokumentując dzieje miejsca, które przez dziesięciolecia było ważną częścią życia kolejnych pokoleń mieszkańców. Publikacja była dostępna dla uczestników spotkania.

Pierwszy zjazd pokazał, że mimo upływu ponad ćwierć wieku dawna szkoła nadal pozostawała ważnym punktem odniesienia dla jej absolwentów i uczniów. Jej historia była obecna nie tylko we wspomnieniach uczestników, lecz także w zachowanym drewnianym budynku, który po wpisaniu do rejestru zabytków zyskał szansę na kolejne życie.