Wyszków uczcił 108. rocznicę odzyskania niepodległości

Wspólna modlitwa, patriotyczna poezja, historyczne wspomnienia i hołd oddany tym, którzy walczyli o wolną Polskę - tak Wyszków uczcił 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. 11 listopada mieszkańcy, przedstawiciele samorządu, duchowieństwa, służb mundurowych, szkół i organizacji spotkali się, by wspólnie przypomnieć historię, podziękować za wolność i zastanowić się nad odpowiedzialnością za przyszłość ojczyzny.

Oficjalne uroczystości rozpoczęły się przy pomniku Marszałka Józefa Piłsudskiego przy Sanktuarium św. Idziego. 

Oni walczyli, my pamiętamy

Uroczystość miała podniosły, patriotyczny charakter. Jej ważnym elementem była poezja w wykonaniu uczniów. Jakub Żukowski ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Wyszkowie zaprezentował wiersz „11 Listopada”, natomiast Robert Piecychna ze Szkoły Podstawowej w Rybnie wyrecytował utwór „Gawęda o miłości do ziemi ojczystej”.

- "Dzisiaj wielka jest rocznica, 11 Listopada. Tym, co zmarli za ojczyznę, hołd wdzięczności Polska składa" - wybrzmiały słowa patriotycznego wiersza.

Uczestnicy wspólnie zaśpiewali hymn państwowy. Był to moment, który połączył zgromadzonych we wspólnym oddaniu szacunku narodowym symbolom i historii Polski.

O historycznym znaczeniu 11 Listopada, ale również o wydarzeniach, które rozegrały się ponad sto lat temu na Ziemi Wyszkowskiej, opowiedział historyk Michał Depta. Przypomniał, że odzyskanie niepodległości nie było wyłącznie wydarzeniem rozgrywającym się na najwyższych szczeblach władzy. Wolność wywalczyli również zwykli mieszkańcy polskich miast i miasteczek.

- Jak pisał Cyprian Kamil Norwid: „Ojczyzna to wielki zbiorowy obowiązek”. Starając się wypełnić ten obowiązek, spotykamy się dziś, aby uczcić kolejną rocznicę odzyskania niepodległości. Poezja przez lata niewoli podtrzymywała ducha polskości, tam, gdzie nie było państwa, wiersze przechowywały pamięć o ojczyźnie. 11 Listopada to dzień, w którym Polska wróciła na mapę Europy - mówił Michał Depta.

::photoreport{"type":"see-button","item":"27937","portal":"tubawyszkowa.pl"}

Historyk przypomniał, że upadek mocarstw zaborczych stworzył Polakom szansę na odzyskanie wolności, ale wymagało to konkretnych działań.

- Imperia, które dzieliły naszą ojczyznę, chwiały się i upadały, dając Polakom okazję do upomnienia się o niepodległość. Ktoś jednak musiał po nią sięgnąć. Ktoś musiał wyjść na ulicę, stanąć naprzeciw niemieckiego żołnierza i powiedzieć: to jest nasza ziemia. I właśnie to stało się tutaj, w Wyszkowie.

Jak wyjaśniał, tutejszy okręg Polskiej Organizacji Wojskowej wezwał wszystkich peowiaków do akcji zbrojnej, polegającej na rozbrajaniu niemieckich żołnierzy i zajmowaniu budynków rządowych. Rozkaz odczytał podporucznik Witalis Żmudzki.

- W godzinach porannych 11 listopada 1918 roku wyszkowscy "peowiacy" przystąpili do działania. Wspierali ich strażacy z Ochotniczej Straży Ogniowej, która od lat, poprzez swoją organizację, umacniała w Wyszkowie świadomość narodową. Bardzo szybko rozbrojono stacjonujący w Wyszkowie oddział niemiecki. Podobnie oddziały, które nadciągały z wiosek, również zostały rozbrojone - mówił historyk.

Przypomniał, że za lokalnymi wydarzeniami nie stali wyłącznie zawodowi żołnierze.

- Zwróćmy uwagę, kto tego dokonał. Nie byli to zawodowi żołnierze. Byli to nasi sąsiedzi. Konspiratorzy, strażacy, ochotnicy. Zwykli mieszkańcy Wyszkowa, świadomi tej wyjątkowej, historycznej chwili.

Szczególnie poruszającym fragmentem wystąpienia była historia Kazimierza Deptuły, późniejszego marynarza, patrioty i społecznika Ziemi Wyszkowskiej. W chwili odzyskania niepodległości miał zaledwie 11 lat. Pozostawił wspomnienia z tamtego dnia, które Michał Depta przytoczył podczas uroczystości.

- „Niezapomniany jest dla mnie dzień 11 listopada 1918 roku. Miałem wtedy 11 lat. Polska uzyskuje niepodległość. Tego dnia zaczyna się rozbrajanie Niemców w Wyszkowie i w Warszawie. Kilkunastu nas wyrostków pomagało Niemcom znosić broń do komisariatu. Ja dostałem od Niemca dwa karabiny, skórzany pas i pickelhaubę”. Pomyślmy o tym obrazie. Jedenastoletni chłopiec, który jeszcze wczoraj widział w tych żołnierzach potęgę nie do ruszenia, dziś niesie ich broń do polskiego komisariatu. Świat zmienił się w ciągu jednej nocy, a on wiedział, że jest świadkiem czegoś wielkiego - mówił.

Michał Depta podkreślił, że patriotyzm w listopadzie 1918 roku nie był jedynie wzniosłym hasłem, ale przede wszystkim konkretnym działaniem i odpowiedzialnością za lokalną wspólnotę.

- Czym był patriotyzm w listopadzie 1918 roku? Nie był pięknym słowem z przemówienia. Był codzienną odpowiedzialnością za swoje miasto, za bliskich, za wspólne dobro. I właśnie dlatego Polska odrodziła się nie tylko w Warszawie, ale w tysiącach polskich miast, miasteczek i wsi, takich jak nasz Wyszków. Dziś warto pamiętać, że wolność zaczęła się od zwykłych ludzi, którzy w ważnym momencie zrobili to, co było do zrobienia. Dbajmy więc o to dziedzictwo, które po sobie zostawili - mówił.

Następnie delegacje oddały hołd Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu oraz wszystkim, którzy walczyli na rzecz niepodległej Polski. Złożono kwiaty przy pomniku Grupy Operacyjnej „Wyszków”.

Odpowiedzialność za wolność

Dalsza część obchodów odbyła się w Sanktuarium św. Idziego w Wyszkowie, gdzie odprawiona została msza święta w intencji ojczyzny. Do wspólnej modlitwy zaprosił proboszcz parafii św. Idziego, ks. Dawid Rosiński. Kapłan zwrócił uwagę na znaczenie patriotycznego hasła „Bóg, Honor, Ojczyzna” i na to, że świętowanie niepodległości jest również okazją do wdzięczności za codzienną wolność, rodzinę, możliwość nauki, pracy i praktykowania wiary.

- W wielu mediach stawiane jest pytanie, czy katolik 11 Listopada powinien być w kościele? Czy to święto obowiązkowe, bo przecież to święto państwowe, gdy radujemy się odzyskaniem niepodległości. Ale hasło na sztandarach „Bóg, Honor, Ojczyzna” mobilizuje również nas, środowisko wyszkowskie, byśmy na tym wzgórzu razem z naszym patronem, świętym Idzim, dziękowali Bogu za język polski, za wolność, za to, że możemy wstawać codziennie rano do pracy, do szkoły. Że mamy swoje świątynie, w których możemy Bogu dziękować za nasze rodziny, za miłość w sercach. Jednocześnie przychodzimy prosić o zgodę w tym, co budujemy. O prawdę w naszej mowie, w naszych myślach i sercach. O świadomość odpowiedzialności w każdym wymiarze, za każdy skrawek tej ziemi, którą nazywamy Polską - mówił ks. Dawid Rosiński.

Proboszcz podkreślał również, że wolność nie jest dana raz na zawsze i wymaga odpowiedzialności, jedności oraz wzajemnego szacunku.

- Jeśli w nas samych nie będzie pragnienia tego, by w jedności i miłości realizować nasze tu powołanie, to jaki jest sens naszego codziennego oddechu, bycia tutaj i cieszenia się, naprawdę cieszenia się z tego, że jesteśmy krajem wolnym. Niech ta wolność, która jest nam zadana, wolność, która jest odpowiedzialnością, wolność, która wymaga od nas poświęceń, będzie okazją do dziękowania Panu Bogu dziś, w tej pięknej świątyni - mówił.

Kapłan podziękował również przedstawicielom władz samorządowych, radnym i pocztom sztandarowym za obecność oraz wspólną modlitwę.

- Z całego serca dziękuję każdemu z osób, dziękuję władzom gminy, radnym, dziękuję wszystkim pocztom sztandarowym, za obecność, za ten czas wspólnej modlitwy. Niezależnie, jakie poglądy mamy, byśmy budowali prawdę, Bożą prawdę w naszym sercu, byśmy realizowali miłość, która jest nam potrzebna, gdy patrzymy na drugiego człowieka, gdy Polak na Polaka rękę podnosi. Byśmy prosili Pana Boga, by ta ojczyzna była dumą każdego człowieka, dumą nie tylko kościoła, dumą wierzących, dumą niewierzących, dumą tych, którzy odpowiadają za ten kraj w wymiarze każdym, począwszy od tych najmniejszych ojczyzn, aż po tych, którzy odpowiadają za cały kraj - mówił.

Podczas liturgii Ewangelię odczytał i zaśpiewał psalm w gwarze góralskiej Szczepan Karwowski, solista Folk Kapeli „Góralska Hora”.

Ojczyzna to przede wszystkim ludzie

W trakcie uroczystości głos gościnnie zabrał również ks. Tomasz, który nawiązał do słów Cypriana Kamila Norwida o ojczyźnie jako wielkim zbiorowym obowiązku. W homilii podkreślał, że patriotyzm nie ogranicza się do symboli narodowych i wspominania historycznych wydarzeń. Jego istotą jest odpowiedzialność za drugiego człowieka i wspólnotę.

- „Ojczyzna to jest wielki, zbiorowy obowiązek”. W tych kilku słowach zawarta jest niezwykle ważna prawda. Ojczyzna to nie tylko historia, nasze sztandary, granice, flaga, hymn czy wspominanie wielkich wydarzeń, wielkich bitew czy bohaterów. Ojczyzna to przede wszystkim ludzie, to my. To wspólnota, za którą jesteśmy odpowiedzialni, bo ją razem tworzymy. Jesteśmy odpowiedzialni jedni za drugich w bardzo różnych wymiarach. Co właściwie robimy z wolnością, którą otrzymaliśmy? Z tym darem, takim naprawdę bardzo wielkim? Jaką Polskę my budujemy i jaką zostawimy naszym dzieciom? To, co się działo ponad 100 lat temu, to jest spuścizna, którą my otrzymaliśmy i nią zarządzamy. To jest wielki dar - mówił.

Kapłan wskazał również na postać świętego Marcina, patrona liturgicznego wspomnienia przypadającego 11 listopada, jako przykład postawy, która może być wskazówką w budowaniu wspólnoty.

Muzyczny akcent 

Obchody zwieńczył koncert Folk Kapeli „Góralska Hora”, na czele z solistą Szczepanem Karwowskim. Muzyczne spotkanie było kolejnym elementem wspólnego świętowania, łączącym patriotyczny charakter uroczystości z tradycją i kulturą.

Wyszkowskie obchody 11 Listopada przypomniały, że niepodległość to nie tylko ważna data w kalendarzu i pamięć o wydarzeniach sprzed ponad wieku. To także codzienna troska o wspólnotę, wzajemny szacunek i odpowiedzialność za miejsce, w którym żyjemy. Historia Wyszkowa pokazuje, że o wolność walczyli również zwykli mieszkańcy - nasi poprzednicy, sąsiedzi i lokalni patrioci. Dziś na kolejnych pokoleniach spoczywa obowiązek pielęgnowania tego dziedzictwa.