"Przeraża mnie, że to zeszło na poziom dzieci". Poruszająca rozmowa z Krzysztofem Ochmańskim

Wybiegł z gabinetu, bo usłyszał przeraźliwy krzyk. Spotkał się twarzą w twarz z uzbrojonym w noże 15-latkiem, który chwilę wcześniej zaatakował dwie kobiety. Walczył z napastnikiem, nie wiedząc, że ma do czynienia z zabójcą. - On mnie zaatakował z taką siłą, z takim pędem, że nawet Pani sobie nie wyobraża... Nie ma dla niego żadnego wytłumaczenia - mówi dyrektor Szkoły Podstawowej w Leszczydole-Nowinach. O dramatycznych chwilach na szkolnym korytarzu i o tym, co ta tragedia powinna spowodować w nas wszystkich rozmawiamy z Krzysztofem Ochmańskim.

::news{"type":"see-also","item":"28800"}

- Panie Dyrektorze, jak się Pan czuje?

- Jestem zmęczony. Wiadomo, codziennie o czymś innym człowiek myśli, bo każdy dzień przynosił nowe zdarzenia, które powodowały, że głowę człowiek miał pełną tych myśli... Ogólnie psychicznie nie jest źle, tylko jestem zmęczony. Także tą pracą, związaną z różnymi czynnościami, procedurami, przygotowaniami do pogrzebu.

- Szkoła w tym tygodniu ma wolne.

- Tak. Udało nam się zagospodarować wszystkie dni dyrektorskie z całego roku i przesunąć na ten tydzień. Także ja zdalnego nauczania no nie byłem w stanie nawet zorganizować i byłoby to kiepskie nauczanie. Dlatego wszystkie te dni z całego roku wzięliśmy na ten tydzień.

- Czy na dziś jest Pan w stanie powiedzieć, jak będzie wyglądała praca szkoły od poniedziałku 19 października?

- Nie. To przełożyliśmy na czwartek. 14 października jest święto i chciałem też dać odetchnąć wszystkim pracownikom, natomiast opiekę świetlicową w szkole zapewniamy, jest obsługa, ale w czwartek już chcemy od rana pracować nad tym wszystkim, żeby dostosować się do tego, co będzie - do wytycznych z organu prowadzącego, z kuratorium i dostosować to do naszych warunków i już informować rodziców. -

 - A czy już jakieś wytyczne dostaliście Państwo od organu prowadzącego? Nie wiem, chociażby jeśli chodzi o zabezpieczenia wejścia do budynku?

- Ogólne, takie rzeczy związane z tym, żeby zadbać o bezpieczeństwo. Natomiast nie wiem jeszcze, jakie są szczegółowe ustalenia w gminie, w organie prowadzącym, bo nie brałem udziału w żadnych spotkaniach. Po prostu nie miałem na to czasu. A tutaj bezpośrednio nie dostałem takiej informacji, że ma być tak, czy inaczej. Wiem, że ktoś tam nad tym pracuje. Szczerze powiem, że nie miałem jeszcze czasu, żeby zadzwonić do kogokolwiek i zapytać.

- Panie Dyrektorze, w poniedziałek była u Państwa w szkole ponownie mazowiecka kurator oświaty. Czy ona przyjechała z jakimiś konkretnymi wytycznymi lub oczekiwaniami?

- Tak, była w Wyszkowie i przyjechała do nas, bardziej żeby sprawdzić, jak my tutaj sobie radzimy, czy jest potrzebna dodatkowa pomoc. Podziękowała też radzie pedagogicznej za to, co było zrobione tego dnia. No tak myślę, że to było chyba głównym powodem spotkania. To nie było nic więcej.

- W jakiej kondycji są Pańscy nauczyciele, pracownicy? Czy nie obawia się Pan fali zwolnień lekarskich czy wręcz odejść z pracy wśród nauczycieli, pracowników obsługi, którzy będą się po prostu obawiali powrotu do pracy?

- Oczywiście, można się spodziewać wszystkiego, natomiast nikt jeszcze mnie o tym nie informował. Pytałem już kilkakrotnie swoich nauczycieli, jak to wygląda, jak się czują, jakie są ich spostrzeżenia. Nikt jeszcze takiej opinii nie wyraził z tych nauczycieli, z którymi rozmawiam. Wszystko jest możliwe. Psychika człowieka jest taka różna, różnie ludzie reagują. Także ja nie wykluczam, natomiast nie mogę tego na dziś stwierdzić.

- Czy możecie Państwo liczyć na stałą pomoc psychologiczną?

- Tak. Muszę powiedzieć, że u nas naprawdę od tego zdarzenia miałem tak dużą pomoc - służby pojawiły się bardzo szybko, organ prowadzący, burmistrz, dwóch pracowników, chyba sekretarz - byli natychmiast. Ten moment, w którym ja byłem sam, bo nauczyciele musieli zaopiekować się dziećmi w klasach, musieli to jakoś opanować, a ja byłem sam na tym korytarzu z sekretarką, trwał niedługo, bo generalnie szybko pojawiła się tutaj grupa z organu prowadzącego, później z kuratorium, wojewoda przyjechał, pojawili się psycholodzy za chwilę. Naprawdę ta pomoc była duża. Czułem się, jakbym miał współpracowników, którzy wiedzą, co robić i pomagają mi w tym, żeby później na przykład dzieci w jakiś rozsądny sposób oddać rodzicom, i bezpieczny, bo przecież my do końca nie wiedzieliśmy, jak to się wszystko zakończy. Tym bardziej, że był kłopot związany z tym, że ciało było w takim miejscu, że nie można było ominąć, i nie wiedzieliśmy, jak to zrobić, żeby dzieci nie zobaczyły, żeby nie miały tej traumy. A te czynności naprawdę były trudne, bo to się działo bardzo szybko. 

- Panie dyrektorze, czy Pan się czuje bohaterem?

- Nie, w żadnym razie. Powiem Pani, że ja to jakoś tak czuję, jakbym wykonał codzienną pracę. Bo u nas w małych szkółkach tak to wygląda, że dyrektor codziennie gasi pożary. Wiadomo, to jest nieporównywalna tragedia... Myślę, że przez to, że miałem to szczęście jednak, jakaś tam opatrzność nade mną czuwała, to nie mam nawet takich przemyśleń, że to było jakoś tam strasznie trudne. To po prostu był taki odruch bezwarunkowy, instynkt. Żona się cieszy, że żyję, także to jest jeszcze taka kwestia...

- Procedury, które teraz otrzymują nauczyciele, uczniowie, rodzice, mówią, że w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, ataku należy uciekać, ukryć się, zawiadomić służby. Pana działanie było zgoła inne, ale pozwoliło zapobiec większej tragedii... 

- Tutaj jest ta inna sytuacja, że ja nie wiedziałem o co chodzi. Jakby do głowy mi nawet nie przyszło, że jest jakieś ryzyko, że jest jakieś zagrożenie. Bardziej pomyślałem na zasadzie, że kobieta się czegoś przestraszyła i zaczęła krzyczeć. Nie wiedziałem która, nie wiedziałem kto. Albo że jakieś tam, nie wiem, wygłupy są na korytarzu, bo czasami też bywa różnie, ktoś się zaśmieje... Ale ponieważ ten krzyk był jednak przeraźliwy, no to wybiegłem. To jest fakt, że wybiegłem. Nie myśląc o tym, co mnie spotka... 

- Czyli Pan wybiegł z gabinetu, jak nauczycielka zaczęła krzyczeć?

- Nie, to krzyczała poszkodowana. Teraz już wiem, że na pewno to była poszkodowana. To jej krzyk mnie zaalarmował.

- I to Pan zadzwonił po policję?

- Nie, nie było czasu na dzwonienie na policję. Ja walczyłem z tym zabójcą.

- Relacjonował Pan mediom, że w pewnym momencie on jakby poddał się...

- No on poddał się dopiero jak stracił siły. To nie jest tak, że on zobaczył mnie i się poddał. On mnie zaatakował z takim pędem, z taką siłą, że nawet Pani sobie nie wyobraża, bo ja później, jak już wiedziałem, że to jest ten uczeń...

- Pan go poznał?

- Na koniec tak. I teraz jak się zastanawiam, to nie rozumiem, skąd on miał taką sprawność fizyczną. Przecież wiedziałem, jaki był przed wakacjami i nie wierzę, że wtedy on miał taką energię jak tego dnia. Tym bardziej, że był bardzo szybki, bo on się przemieszczał od poszkodowanej do tych dwóch klas zamkniętych bardzo szybko. To były sekundy. Jak patrzyłem sobie na monitoring, to było dosłownie raz, dwa, trzy. A to zabójstwo, którego dokonał, to była chwila moment. Idąc po schodach, widział dokładnie ofiarę. Także ja myślę, że nie ma dla niego żadnego wytłumaczenia. Nawet jak był w jakimś tam amoku, czy wirtualnie prowadzony przez kogoś, to on widział tę ofiarę, widział dokładnie, kto to jest. Widział ją przez szybę.

- Myśli Pan, że atak miał być wymierzony w tę konkretną osobę, czy padła ona przypadkową ofiarą?

- Nie. On miał, z tego co ja analizuję, to miał zabić, zranić jak najwięcej osób. A może miał jakąś określoną liczbę? Nie wiem. Ale to nie było tak, że on do woźnej... Nie. On idąc po tych schodach, widział pierwszą ofiarę, już ją tam sobie namierzył, wskoczył, zrobił to bardzo szybko... I potem szedł od razu do tych klas, które były puste na szczęście. Chyba wiedział, że do zerówki ma uderzyć, bo tak to wyglądało, że taką miał drogę. A to, co miał na głowie, czyli te śmieszne uszy przy tym kasku, to prawdopodobnie miało też rozbawić dzieci. Tak jak mnie troszeczkę - może nie rozbawiły, ale gdy zobaczyłem, jak biegnie w moją stronę, to ja nie pomyślałem, że to jest zabójca, tylko po prostu jakiś taki dowcipniś.

- Kiedy Pan się zorientował, że to nie żart, że to jest bardzo poważna sprawa?

- Dopiero jak ta pani nauczycielka się z ciekawości wychyliła i chyba chciała mi pomóc, chyba szarpnęła go i w tym momencie ja miałem taką chwilę, że zobaczyłem ten nóż, którym on ją w plecy dźgnął. Tylko że ja nie widziałem tego noża, bo on był jakoś tak z tyłu obrócony. Ale wtedy troszeczkę zdębiałem. To dopiero chyba w tym momencie. Ale jeszcze byłem zdziwiony, że on uderzając nie skrzywdził jej, że ona stała nadal, i myślałem, że może to jakiś plastikowy ten nóż. Tak to wyglądało. I jak już się udało jej uwolnić od niego, schować się obok mnie za taką tablicę, no to dopiero ja tą tablicę chwyciłem, kazałem jej uciekać i już miałem taką możliwość, czułem się trochę pewniej, a nie wiedząc, co on tam w tych rękach ma, no to tym bardziej nie ryzykowałem. Już się do niego nie dobierałem, tylko tą tablicą... No i wtedy się okazało, że to jeden taki porządny nóż kuchenny, drugi taki mniejszy. Ale tak, wtedy już się poddał. Wydaje mi się, że on nie miał siły. I dlatego zaczął to zrzucać i właśnie mówił, że on przeprasza, że on już nie chce tego...

Ja nie miałem nikogo ze sobą, komu mógłbym krzyknąć. I dopiero w tym momencie zdążyłem otworzyć drzwi do sekretariatu, krzyknąć, żeby dzwonili na policję. A czy już ktoś wcześniej zadzwonił, to też nie wiem. Domyślam się tylko, że to był rodzic, który uciekł przed nim wcześniej. Skoczył do samochodu, ukrył się i dzięki temu prawdopodobnie ta policja była w pięć minut. Czyli ja długo nie musiałem go trzymać. Przez kilka minut musiałem go tam troszeczkę poddusić za szyję i za rękę, żeby policja już go odebrała. Po tej rozmowie, kiedy on już prawie był spokojny, to trochę się obawiałem, że znowu wstanie i jeszcze coś mi wykręci. Także to, co tam była mowa o tym przytuleniu, to tak go właśnie przytuliłem - chwyciłem go, żeby go obezwładnić, żeby nie uciekł. Tak, żeby już mieć tę pewność. Tym bardziej, że wiedziałem, że tam ludzie się ruszyli, kto mógł, to zaczął pomagać. Chyba wtedy już się dowiedzieli, że woźna jest ranna i już udzielali pomocy.

- To ogromne szczęście, że ofiar nie było więcej...

- Wszystkiego nie przewidzimy, natomiast rzeczywiście tam był potrzebny człowiek, który ma jakąś siłę, bo inaczej nikt go by nie powstrzymał. Nie było szans. Pani Daria, to kobieta mojego wzrostu i konkretna, także musiał mieć naprawdę dużą szybkość, dużą siłę i był chyba raczej jakiś wyszkolony. No i samo to, że on miał trzy noże i jednym zabił i potrafił te dwa wyciągnąć. Nie wiem, jak on to zrobił w tym tempie. Już do mnie biegł z nowymi dwoma nożami. Także to nie jest bohaterstwo, tylko jakaś opatrzność nad nami czuwała. Może jestem troszeczkę taki silny, sprawny, ale żeby złapać dwa noże, w dwie ręce, to słyszę, że komandosi twierdzą, że to jest taki raczej trudny temat. Zwłaszcza przy takim zaskoczeniu, bo ja miałem głowę zwróconą w drugą stronę i tylko na moment się odwróciłem, a on już był prawie że na mnie. 

- Czy Pan ma wiedzę, czy on był pod wpływem jakichś substancji odurzających?

- Nie, nie mam pojęcia. W tym momencie, kiedy z nim rozmawiałem, to nie było widać takich rzeczy.

- Panie Dyrektorze, czy uważa Pan, że ta tragiczna sytuacja, jakąś refleksję w nas jako społeczeństwie obudzi, czy coś się zmieni?

- Ja to będę tylko miał taką prośbę, żeby ludzie w końcu się zastanowili: całe rodziny, następnie wszyscy - księża, politycy,, premier, prezydent, no i na końcu ten cały świat internetu, świat wirtualny i ktoś, kto tam rządzi, oni powinni na to zareagować. Ale dopóki ten świat internetu będzie tak funkcjonował i to, co tam się dzieje, jak są połączone te mechanizmy gier, to nie wiem, czy ktoś chce się w to zaangażować. Tak sobie to wyobrażam, że ktoś ma dobry plan i w zależności od tego, jakie jest zamówienie, co chce osiągnąć, to analizuje i zaczyna od prostych gier, fajnych, zabawowych, później wciągają się te dzieci, następnie przechodzą kolejne poziomy, otrzymują nagrody, a jak mają czas i przesiedzą dzień i noc, to wchodzą prawdopodobnie w ten największy poziom, gdzie po prostu ktoś im udziela jakichś wskazówek albo wsparcia, bo to prawdopodobnie tam wchodzą ci, którzy szukają jakiejś pomocy. Bo tak jak analizuję tego naszego zabójcę, on u nas jeszcze miał jakieś wsparcie, bo przychodził do tej szkoły, wyjeżdżał na wycieczki, gdzieś tam go troszeczkę pieściliśmy, żeby on czuł się lepiej, bo wiedzieliśmy, że w tej rodzinie no ma ciężko. Natomiast jak były wakacje, to pewnie przesiedział od rana do nocy w internecie i on wszedł pewnie wtedy na ten wyższy poziom. Także to są moje przemyślenia. Szkoła, do której poszedł, to wiadomo - tam już nie ma takiego pieszczenia. Tym bardziej, że dużo go tam nie było. No ale pewnie jak był pierwszy dzień czy drugi, to zobaczył, że już nie ma takiego natychmiastowego wsparcia, prawda? Nikt go nie zna...

- Ale to jednak od rodziny się zaczyna?

- Nie chcę nikogo oskarżać, podejrzewać. W każdym razie no jest jakaś podstawa, bo tam chyba siostra też wyraziła się jakoś w tej kwestii, także tu nawet nic nowego nie mówię. Ale jak pani pyta, to rzeczywiście, jest poważny problem, bo oczywiście będziemy w strachu przez jakiś czas. Ja też nie wiem, dlaczego padło na taką szkółkę na wsi? Bo to nie jest to, że ten nasz zabójca to akurat tutaj przypadkowo trafił. Przecież to ktoś gdzieś tam zaplanował i jakiś plan tego pewnie był. Bo nie wierzę, że on sobie akurat wybrał to miejsce. Dostał zlecenie i tak pewnie je wykonał. Ale to są moje tylko takie przypuszczenia. To jest poważna sprawa. Mam nadzieję, że służby jakoś tu zadziałają. Bo to nie jest tak, że te zagubione dzieci same to wszystko powymyślały. A jeszcze chciałem zauważyć, że ten kask z tymi uszami, ta maska, to przecież to, co się sprzedaje na straganach, to, co dzieci kupują, to te dzieci już się właśnie przyzwyczaiło do tego, żeby to ich nie dziwiło i żeby byli do tego przyzwyczajeni, żeby się nie bały.

Ale najgorsze w tym wszystkim dla mnie, przerażające, jest to, że przecież wojny zawsze były, zawsze ludzie się mordowali, ale to dorośli. A tutaj zeszło to na poziom dzieci. Na poziom dzieci. To już jest chyba... no to już jest... nie wiem, jak to się zakończy. To mnie przeraża. Mam nadzieję, że jednak uda się to zlikwidować, że może te dzieci wrócą na dobrą drogę czy że mniej tych dzieci pójdzie w tę złą stronę.

- Panie Dyrektorze, czy jest Pan za tym, żeby przy wejściach do szkół były montowane bramki?

- W tym momencie, dopóki rząd, ministerstwo, nie wiem, kto to musi się tym zająć, nie poradzi sobie z tą kwestią, to tak. Ja jestem za na ten moment, kiedy nie mamy tej gwarancji, pewności, że odcięliśmy tego, który tym zarządza.

- Dziękuję za rozmowę. 

::news{"type":"see-also","item":"28782"}