Bezpieczeństwo zaczyna się lokalnie. Forum Obrony Ludności

Dwa tygodnie bez wody. Brak prądu. Konieczność ewakuacji. Napływ tysięcy osób z Warszawy. To nie scenariusz filmu katastroficznego, ale przykłady sytuacji, które podczas wyszkowskiego Forum Obrony Ludności służyły jako punkt wyjścia do rozmowy o tym, czy lokalne samorządy i sami mieszkańcy są gotowi na kryzys.

W Wyszkowskim Ośrodku Kultury „Hutnik” odbyło się Powiatowe Ekspercko-Samorządowe Forum Obrony Ludności Wyszków 2026 pod hasłem „Bezpieczny Powiat Wyszkowski - od teorii ustawy do praktyki w gminie”. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli samorządów, służb, instytucji, organizacji społecznych i przedsiębiorców, a także osoby zajmujące się ochroną ludności i obroną cywilną. W forum uczestniczyli również przedstawiciele OSP i KGW, pracownicy Referatu Obrony Cywilnej i Zarządzania Kryzysowego Starostwa Powiatowego w Wyszkowie oraz kadeci CEZiU „Kopernik” i ZDZ w Wyszkowie wraz z opiekunami. Inicjatorem wydarzenia była Fundacja Siedem Światów.

Celem Forum była rozmowa o tym, jak przepisy dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej przekładały się na praktyczne działania samorządów, służb, instytucji, organizacji i mieszkańców.

- Dzisiejsze spotkanie jest okazją do rozmowy o tym, jak budować bezpieczeństwo lokalne. Nie tylko poprzez przepisy i procedury, ale przede wszystkim poprzez współpracę samorządu, służb, biznesu, organizacji społecznych i mieszkańców - podkreślano podczas otwarcia forum.

Gotowość bez wywoływania poczucia zagrożenia

Wydarzenie rozpoczął burmistrz Wyszkowa Piotr Płochocki. Zwrócił uwagę, że samorządy miały stosunkowo niewiele czasu na wdrożenie nowych regulacji dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej. Jak zaznaczył, równie ważne jak przygotowanie procedur i infrastruktury było budowanie świadomości mieszkańców. Podkreślał, że wyzwaniem pozostawało znalezienie równowagi pomiędzy przygotowaniem społeczeństwa na sytuacje kryzysowe a niedopuszczeniem do tego, by temat bezpieczeństwa powodował ciągłe poczucie zagrożenia.

- Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej jest, z tego co pamiętam, dopiero koniec 2024 roku. Czyli to jest ledwie niecałe dwa lata. To w takiej samorządowej rzeczywistości jest bardzo krótko. A to jest ten czas, który mieliśmy na to, żeby wcielić wszelkiego rodzaju regulacje, wszystkie formalne kwestie w życie, żeby dać życie jakiejś nowej aktywności naszej małej, lokalnej społeczności. Tak, żeby w razie zagrożenia była ona  gotowa - podkreślił.

Jak mówił, przed samorządami pozostawało również zadanie przekonania mieszkańców, że przygotowanie na sytuacje kryzysowe jest potrzebne, ale nie powinno oznaczać życia w permanentnym strachu.

- Natomiast przed nami zaszczepienie w naszej społeczności takiej istoty tego tematu. Tego, że ten temat jest ważny. Żyjemy w takich czasach, które jednak uciekają od tematów trudnych, tak społecznie. Nie chcemy patrzeć na ból, na cierpienie. I oczywiście mamy takie poczucie, że gdzieś tuż za granicą naszego państwa toczy się konflikt zbrojny, w którym giną ludzie, ale my wciąż mamy ten komfort, mówię tak szeroko społecznie, że możemy sobie wyłączyć komputer, wyłączyć telewizor i odciąć się od tych informacji - mówił.

Burmistrz zwrócił uwagę na potrzebę długofalowego podejścia do bezpieczeństwa. Jako przykład wskazywano Finlandię, która przez lata rozwijała system przygotowania państwa i społeczeństwa na różnego rodzaju zagrożenia.

- My bardzo często lubimy sobie powtarzać i przytaczać te przykłady Finlandii, która metodycznie przez dziesiątki lat budowała swój system ochronny i że powinniśmy z niej brać przykład. I mam nadzieję, że tego typu wydarzenia, jak nasze dzisiejsze Forum, będą tym momentem, w którym my, może na razie jeszcze w dość niedużej grupie, ale już zdajemy sobie jasno z tego sprawę i momentem, w którym my uświadamiamy sobie, że musimy tę wieść nieść w nasze społeczeństwo, do naszych mieszkańców, żeby ich po prostu na co dzień przez kolejne długie lata uświadamiać, jak organicznie jest to bardzo ważne.

::photoreport{"type":"see-button","item":"27749"}

Piotr Płochocki podkreślił, że Forum powinno być również źródłem spokoju i poczucia, że lokalnie podejmowane są konkretne działania.

- Mam nadzieję, że to Forum w jakiś sposób też was uspokoi i napełni nadzieją, bo akurat w naszym mieście, jeśli chodzi o obronność, to w ramach dostępnych środków zrobiliśmy naprawdę bardzo dużo - mówił.

Lekcja historii jako punkt wyjścia do rozmowy o bezpieczeństwie

Pierwszą część spotkania poświęcono historii. Nieprzypadkowo - Forum odbyło się 17 września, w rocznicę agresji Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku.

O historycznych doświadczeniach i ich znaczeniu dla współczesnego myślenia o bezpieczeństwie mówił Karol Żołędziowski, archeolog i survivalowiec. Swoją wypowiedź przedstawił z perspektywy archeologa, dla którego ślady dawnych konfliktów są nie tylko zapisami w podręcznikach, lecz także materialnymi świadectwami ludzkich dramatów.

- Szczegóły wydarzeń z 17 września, opowiem właśnie w kontekście tego, co widzi archeolog, bo jest to perspektywa nieco bardziej przyziemna i dosłownie, i w przenośni. To jest perspektywa człowieka, który odkopuje szczątki żołnierzy zasypanych w ziemiankach pod ostrzałem artyleryjskim. To jest perspektywa człowieka, który odkopuje pozostałości piwnic w getcie, gdzie na dwóch metrach kwadratowych byli stłoczeni ludzie pod okupacją. To jest perspektywa człowieka, który bada skarby odnalezione pod podłogą, skarby złotych monet, złotej biżuterii, która miała pomóc przetrwać ludziom trudne czasy, wykupić się być może z niewoli, natomiast nigdy nie została odkryta - mówił.

W swoim wystąpieniu Karol Żołędziowski mówił o przygotowaniu państwa i społeczeństwa, odnosząc historyczne doświadczenia do współczesnych wyzwań. Wskazywał m.in. na znaczenie informacji, jasnych decyzji i przygotowania ludności cywilnej. Podkreślił również, że historia nie powinna być wyłącznie lekcją o bohaterstwie i poświęceniu, ale także o tym, jak przygotowywać się wcześniej, aby w sytuacji zagrożenia ograniczyć skalę tragedii.

- Musimy brać pod uwagę, że jeżeli chodzi o zagrożenie ze strony rosyjskiej, przekładając to na czasy współczesne, to Rosja jest tak naprawdę tutaj mistrzem, jeżeli chodzi o te odcienie szarości, o to budowanie niepewności. I to jest lekcja, którą powinniśmy wyciągnąć, że prawdopodobnie tego wypowiedzenia wojny nigdy nie będzie, natomiast musimy być cały czas w gotowości i musimy też zadbać o to, aby nasza ludność cywilna była przygotowana. Nam w tym momencie nie potrzeba heroizmu. My musimy się przygotować, musimy odrobić lekcję, aby ten heroizm był niepotrzebny - mówił.

Samorządy wobec ochrony ludności

Następnie rozpoczął się pierwszy panel ekspercki „Gotowi czy zaskoczeni? Samorządy wobec OLiOC”, który moderowała Dorota Cyma-Końska, reprezentantka Fundacji Między Nami Kobietami. W dyskusji uczestniczyli burmistrz Piotr Płochocki, sekretarz powiatu Leszek Marszał, Piotr Guział, menedżer, przedsiębiorca i samorządowiec, były burmistrz Ursynowa, Dariusz Kacprzak, prawnik, ekonomista i politolog, były burmistrz dzielnic Praga-Północ i Białołęka, st. bryg. dr inż. Dariusz Marczyński, ekspert ds. ochrony ludności, obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego oraz współautor ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, a także kapral Izabela Borkowska i por. Hubert Kucharczyk.

Rozmowa koncentrowała się na praktycznym wdrażaniu przepisów dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej, ze szczególnym uwzględnieniem samorządów powiatu wyszkowskiego. Poruszono kwestie obiektów zbiorowej ochrony, finansowania zadań, ewakuacji, gotowości samorządów, zasobów ludzkich i współpracy pomiędzy poszczególnymi szczeblami administracji.

Jednym z najważniejszych głosów w panelu była wypowiedź dr inż. Dariusza Marczyńskiego, eksperta ds. ochrony ludności i współautora ustawy. Mówił on o założeniach systemu oraz konieczności przygotowania mieszkańców na różne rodzaje zagrożeń, od klęsk żywiołowych i awarii po zagrożenia militarne i hybrydowe. Wskazywał, że nowe przepisy dzielą zadania pomiędzy administrację rządową i samorządową, a przygotowanie systemu wymaga odpowiednich ludzi, sprzętu i środków finansowych.

- Bez ludzi, bez sprzętu i pieniędzy na to nie zbudujemy systemu i nie może to być wyspa. Ona musi być połączona z innymi dziedzinami bezpieczeństwa. Co się zmieniło w środowisku bezpieczeństwa w państwie? Zmieniło się to, że do tej pory mieliśmy różne incydenty zagrożenia i to stwarzało takie poczucie, że służby, wojsko, służby policji, straży pożarnej, wolontariuszy załatwią zagrożenia i my możemy się czuć w pełni komfortowo - mówił

Jak podkreślał, doświadczenia ostatnich kryzysów pokazały ograniczoność dostępnych zasobów. Dlatego również mieszkańcy powinni mieć przygotowany plan działania na wypadek dłuższych przerw w dostępie do podstawowych usług.

- W związku z tym wszyscy musimy mieć pomysł na siebie, jak przetrwać w takich trudnych chwilach. Na przykład nie ma przez dwa tygodnie wody, nie ma przez dwa tygodnie prądu. Nie ma takich zasobów w państwie, żeby pomóc od razu wszystkim. My się skupiamy na priorytetach, czyli na ratowaniu życia i zdrowia, a część ludności musi pomóc sobie sama, ale pierwsze pukanie zawsze będzie do samorządu, bo nie zbudujemy bezpiecznego państwa, jeśli nie będzie bezpiecznego poziomu tego lokalnego. On jest najważniejszy dla budowy systemu ochrony ludności w Polsce - mówił.

Dariusz Marczyński podkreślał również znaczenie edukacji i informacji. Jego zdaniem właśnie one stanowią jeden z podstawowych elementów budowania odporności społecznej.

Poradnik bezpieczeństwa i codzienne zagrożenia

W trakcie panelu rozmawiano także o „Poradniku Bezpieczeństwa”, który miał trafić do gospodarstw domowych. Dr Marczyński wskazywał, że jego znaczenie nie powinno być ograniczane wyłącznie do sytuacji wojennych.

- Jest to rzeczywiście zestaw merytorycznych wskazówek, jak w ogóle zainteresować się i ja to nawet określam, jak obudzić się z takiego letargu zagrożeń, które są, które wydaje się, że są gdzieś tam daleko, ale nie u nas, że dotyczą wielu innych, wielu różnych nacji, może w innych państwach, ale nie nas.

Jak zaznaczył, mieszkańcy powinni być przygotowani także na zdarzenia, które mogą wystąpić w codziennym życiu.

- Patrzmy także na elementy codzienne, wypadki, powodzie, pożary. Przecież przy ostatnich pożarach trzeba było ewakuować prewencyjnie ludzi. To samo przy powodzi na południu Polski. Mieliśmy tutaj przykłady, które również chcę przytoczyć, zakłócenie dostarczania wody pitnej w Otwocku. Takie rzeczy się zdarzają, typu awarie. To nie były żadne sabotaże, to były awarie techniczne, które zakłócają dystrybucję wody pitnej, a skutki oznaczają, że musimy mieć plan, jak alternatywnie przygotować nasz sposób działania na poziomie samorządu, żeby ludziom, także zwierzętom, dostarczyć wody pitnej i bardzo dobrze się komunikować ze społeczeństwem - mówił.

Zdaniem eksperta poradnik powinien być początkiem dalszych działań podejmowanych lokalnie, także przez organizacje społeczne, przedsiębiorców i lokalnych liderów.

- Poradnik jest taką wskazówką praktyczną, ale też z myślą taką, że to pobudzi ciekawość ludzi i ten pierwszy odzew będzie skierowany do liderów lokalnych, niekoniecznie władz samorządowych, także organizacji pozarządowych, przedsiębiorców - mówił.

Wyszków pozyskał ponad 7 mln zł

Ważną część dyskusji stanowiło przedstawienie działań podejmowanych przez gminę Wyszków. Piotr Płochocki poinformował, że samorząd pozyskał ponad 7 mln zł w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Zaznaczył, że po latach, w których kwestie ochrony ludności nie były szeroko obecne w samorządowej praktyce, konieczne stało się zinwentaryzowanie istniejących zasobów i opracowanie podstaw do dalszych działań.

- Dziesiątki lat zaniedbań, takiego nieistnienia tego tematu w debacie publicznej spowodowały, że niestety, ale ten zasób jest bardzo szczupły, a czasami praktycznie w ogóle go nie ma. Nie ma procedur, one często były nieaktualizowane - mówił.

Gmina przeprowadziła analizę potencjalnych obiektów, które mogłyby zostać wykorzystane w systemie ochrony ludności. Szczególną uwagę zwrócono na budynki posiadające kondygnacje podziemne. Wśród obiektów wskazano m.in. Szkołę Podstawową nr 4 i Szkołę Podstawową nr 5. Na tej podstawie opracowano „Koncepcję Rozwoju Zasobów Obiektów Zbiorowej Ochrony na Terenie Gminy Wyszków”. Środki przeznaczano m.in. na wyposażenie, modernizację systemu alarmowego oraz szkolenia. Gmina pozyskała około 30 defibrylatorów AED, które zostały rozdysponowane m.in. w jednostkach, szkołach i kościołach. Modernizowany był również system alarmowy, trzy syreny mechaniczne znajdujące się w mieście oraz cztery syreny przy remizach OSP. Ważnym elementem działań była także edukacja. Uruchomiono m.in. platformę e-learningową z kursem „Jak przetrwać 72 godziny” oraz szkolenia z pierwszej pomocy.

Woda, alarmy i szpital polowy

Podczas panelu pytano również o praktyczne zabezpieczenie dostaw wody i energii. Piotr Płochocki wyjaśnił, że system podmiotów zaangażowanych w ochronę mieszkańców został w Wyszkowie rozszerzony.

- Z mocy ustawy podmiotami chroniącymi naszą społeczność to są na przykład Państwowa Straż Pożarna, wszystkie OSP. Natomiast burmistrz swoim zarządzeniem może tę bazę rozszerzyć. U nas moim zarządzeniem takimi podmiotami stały się trzy spółki miejskie, czyli PEC, PWiK oraz WTBS oraz wszystkie szkoły i przedszkola. W przypadku problemów z dostawą wody znaczącą rolę ma PWiK. Gmina zakupiła kolejne urządzenie do pakowania wody, umożliwiające przygotowanie większych opakowań - mówił

Rozmawiano także o pompach abisyńskich. Burmistrz wskazał, że w Wyszkowie funkcjonują już takie ujęcia, przy ul. Sowińskiego oraz na skrzyżowaniu ulic Nadgórze i Białostockiej. Zadeklarował również potrzebę rozwijania tego typu rozwiązań. W kontekście zabezpieczenia medycznego wskazał natomiast Szkołę Podstawową nr 5 jako miejsce przygotowane do organizacji szpitala polowego na 200 łóżek.

WCR, mieszkańcy i pierwsze minuty kryzysu

W panelu uczestniczyli również przedstawiciele Wojskowego Centrum Rekrutacji. Por. Hubert Kucharczyk mówił o działaniach informacyjnych i szkoleniowych prowadzonych przez WCR, w tym obecności podczas lokalnych uroczystości, pikników i spotkań w szkołach.

- Wojskowe Centrum Rekrutacji to nie jest jednostka operacyjna czy bojowa. My wychodzimy do naszych ludzi w sposób taki, informujemy, udzielamy szkoleń, promujemy wojsko. Wystawiamy nasze punkty promocyjne, zwane MPR, podczas uroczystości gminnych, pikników militarnych różnych. Wysyłamy przedstawicieli na różne uroczystości. Trafiamy także do szkół - mówił.

Wskazał również na różne możliwości służby  od zawodowej, przez Wojska Obrony Terytorialnej, po aktywną rezerwę.

Przedstawicielka WCR kapral Izabela Borkowska podkreśliła natomiast, że dobrze sprawdzają się bezpośrednie spotkania z mieszkańcami i młodzieżą.

- Z naszego punktu widzenia i doświadczenia, najlepszymi działaniami, które uderzają tutaj do mieszkańców, czy do młodzieży, są głównie pikniki oraz wydarzenia lokalne, czy spotkania w szkołach. Wtedy możemy dopasować rodzaj służby do osób, które są nią zainteresowane. Zdecydowanie młodzież jest zainteresowana - mówiła.

O kompetencjach starosty w systemie ochrony ludności mówił sekretarz powiatu wyszkowskiego Leszek Marszał.

- Trzeba przyznać jedną kwestię. Starosta nie jest szefem wszystkich szefów. Jego zadania wynikają jasno z ustawy. A tak de facto każde organy działają w ramach swoich kompetencji. Do roli starosty należy m.in. koordynowanie, kierowanie odpowiednimi służbami, nadzorowanie, ale też inicjowanie działań oraz wspieranie współpracy międzygminnej - mówił.

Jak wyjaśnił, w przypadku zdarzenia pierwsze działania podejmowane są na poziomie gminy, a jeśli jej zasoby okażą się niewystarczające, uruchamiane jest wsparcie na poziomie powiatu i dalej województwa. Leszek Marszał zwrócił przy tym uwagę na jeszcze jeden istotny element, wiedzę samych mieszkańców.

- Tu najważniejsze jest podejście samych mieszkańców. Czy oni mają tę wiedzę, jak w tym pierwszym momencie, kiedy usłyszą ten 3-minutowy sygnał alarmowy, czy oni będą wiedzieli, co mają zrobić? Że mają odpalić radio, telewizję, słuchać komunikatów - mówił.

Leszek Marszał przedstawił również informacje dotyczące zaplecza magazynowego powiatu. Obecnie część zasobów znajduje się w niewielkim magazynie w siedzibie PSP. Powiat zakupił także dwa kontenery morskie.

- Już myślę, że na dniach wystartuje przetarg na budowę pełnoprawnego magazynu prawie 300 metrowego z możliwością dalej go rozwijania modułowego i będziemy go sytuowali w Brańszczyku, na przeciwko Domu Pomocy Społecznej, naszej działce. I część najważniejszego sprzętu, który w tym momencie posiadamy, kupiliśmy go w tamtym roku na ponad 5 milionów złotych, będziemy go tam składowali i nie mówię tylko o samych  kwestiach związanych z plecakami ewakuacyjnymi czy ewentualnie sprzętem przeciwpowodziowym. Ten magazyn będzie miał dalsze możliwości rozwoju. Zakładamy w drugim etapie fotowoltaikę i magazyn energii - mówił.

Jak wskazał sekretarz powiatu, dużym wyzwaniem pozostaje zabezpieczenie mieszkańców w podstawowe środki na pierwsze dni kryzysu. Przy liczbie około 74 tys. mieszkańców powiatu i założeniu trzech litrów wody dziennie skala potrzeb była by bardzo duża. Powiat prowadził rozmowy z sieciami dystrybucyjnymi w sprawie możliwości zabezpieczenia niezbędnych zapasów.

- A jeżeli chodzi o same magazyny, z ustawy wynika, że zarówno organy gminne, jak i powiatowe, ale również województwa powinni zapewnić mieszkańcom na trzy dni leki, wyżywienie i żywność. To jest dosyć trudny temat, wiem, że żadna z naszych gmin, ani powiat, nie mamy takich zasobów. Wyobraźmy sobie, mamy 74 tysiące mieszkańców powiatu i mając na uwadze 3 litry wody dziennie, bo tak jest przewidziane w ustawie, to musielibyśmy zapewnić tyle litrów wody w tym magazynie. Na tą chwilę mocno walczymy, żeby takie zabezpieczenie uzyskać - mówił Leszek Marszał

Sztuczna inteligencja w służbie bezpieczeństwa

W dyskusji pojawił się również temat nowych technologii. Piotr Guział, założyciel start-upu technologicznego wykorzystującego sztuczną inteligencję do pracy z dokumentami, wskazywał, że AI może wspierać administrację w analizowaniu dużej liczby dokumentów, regulacji i planów.

- Jestem założycielem start-upu technologicznego, który dostarcza platformę opartą o AI do pracy z dokumentami. To się wydaje, że to nie ma nic wspólnego z obroną cywilną, czy z ochroną ludności, no ale ma bardzo wiele wspólnego, bowiem po to, żeby na koniec dnia czołg jechał, żołnierz w nim siedział, to trzeba ich wyszkolić, znaleźć, zachęcić do tego, trzeba stworzyć plany, trzeba zobaczyć, czy te plany są zbieżne z polityką państwa, ze strategią województwa, czy z aktualnymi przepisami - mówił.

Jak podkreślał, przy dużej liczbie dokumentów i regulacji narzędzia cyfrowe mogą usprawniać pracę urzędników. Jednocześnie zwrócił uwagę na konieczność zachowania bezpieczeństwa danych i korzystania z odpowiednio zweryfikowanych rozwiązań.

- Po prostu ze sztuczną inteligencją jest tak, że trzeba mieć sporą własną inteligencję, żeby się tą sztuczną posługiwać, jest tak, że trzeba po prostu wiedzieć, umieć, mieć pewne nawyki. Edukacja, szkolenia i to jest element niezbędny - zaznaczył.

W jego ocenie w profesjonalnej pracy administracji nie powinno się polegać na przypadkowych, ogólnodostępnych narzędziach, lecz na specjalistycznych systemach, sprawdzonych dostawcach i rozwiązaniach poddawanych odpowiednim testom bezpieczeństwa.

Najważniejsi są ludzie

O znaczeniu lokalnych więzi mówił Dariusz Kacprzak. Podkreślał, że nawet rozbudowane zaplecze techniczne nie zastąpi przygotowanych ludzi, którzy w sytuacji kryzysowej będą wiedzieli, jakie działania podjąć. Wskazywał również na potrzebę budowania relacji sąsiedzkich i wyłaniania lokalnych liderów, mogących w sytuacji kryzysowej wspierać swoje społeczności.

- Wspólnota to jest zawsze wspólnota idei, celów i przede wszystkim ludzi, bo o ludzi tu się wszystko opiera. Mam jedno hasło takie, chciałbym, żeby stało bardzo mocno w głowie, że: „Nie najbezpieczniejszą wcale wspólnotą jest ta, która posiada najwięcej sprzętu i najnowocześniejszego sprzętu, ale najbezpieczniejszą jest ta wspólnota, która w czasie kryzysu ma ludzi, którzy wiedzą, co mają robić” - mówił.

W dyskusji pojawił się także hipotetyczny scenariusz dotyczący możliwości napływu mieszkańców Warszawy do powiatu wyszkowskiego w przypadku poważnego kryzysu. Dariusz Kacprzak wskazywał, że planowanie powinno uwzględniać również taki potencjalny wariant.

Leszek Marszał zwrócił natomiast uwagę na znaczenie zasobów medycznych. Wspomniał o funkcjonowaniu wyszkowskiego szpitala powiatowego oraz jego znaczeniu w kontekście przygotowania systemu ochrony ludności.

- Na pewno, jeżeli chodzi o kwestie jednostek służby zdrowia, to tematy mamy zinwentaryzowane dosyć dobrze. Mamy jeden szpital powiatowy na naszym terenie, ale on będzie też bardzo mocno ważny, ponieważ jest wpisany w  program Szpitale Przyjazne Wojsku. Do końca 2025 roku na terenie Mazowsza było 12, teraz jest około 18, więc te szpitale będą do zarządzania kryzysowego. Ludzie będą uciekali do sypialni Warszawy i Powiat Wyszkowski będzie mógł być przepełniony. Myślę, że być może tego się nie spodziewamy, co tutaj będzie - podkreślił Leszek Marszał.

„Panika czy plan? Survival i samowystarczalność”

Drugi panel forum nosił tytuł „Panika czy plan? Survival i samowystarczalność”. Dyskusję moderowała Monika Przychodzka.

W panelu uczestniczyli Paweł Zanin, ekspert ds. odporności organizacyjnej, cyberbezpieczeństwa i zarządzania ryzykiem, Łukasz Fałek, podpułkownik Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, oraz Isabella Żołędziowska, historyk i survivalowiec.

Rozmowa koncentrowała się na praktycznym przygotowaniu do sytuacji kryzysowych oraz budowaniu samowystarczalności i odporności zarówno na poziomie indywidualnym, jak i organizacyjnym. Poruszano kwestie planowania na wypadek kryzysu, zarządzania ryzykiem, cyberbezpieczeństwa, ciągłości działania oraz rozwijania umiejętności przydatnych w sytuacjach zagrożenia.

Istotnym elementem dyskusji była również idea, że przygotowanie do kryzysu nie powinno opierać się wyłącznie na gromadzeniu sprzętu. Znaczenie mają także wiedza, praktyczne umiejętności, planowanie, znajomość podstawowych zasad przetrwania oraz umiejętność wykorzystania dostępnych zasobów. Prelegenci przedstawiali różne perspektywy, od bezpieczeństwa organizacji i zagrożeń w cyberprzestrzeni po survival, przetwarzanie i przechowywanie żywności oraz tradycyjne umiejętności zwiększające samowystarczalność.

Kolejny panel nosił tytuł „Bezpieczeństwo dla każdego - Ochrona osób ze szczególnymi potrzebami”. Moderował go Adrian Grzegorczyk. W dyskusji mieli uczestniczyć Żaneta Dąbrowska, prezes Fundacji Chorób Rzadkich i Genetycznych GEN, Krzysztof Kiepura, dyrektor kreatywny fundacji For Edu, który uczestniczył zdalnie, oraz Agnieszka Mróz, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Wyszkowie.

Zakres panelu obejmował problematykę dostępności i przygotowania systemu bezpieczeństwa z uwzględnieniem potrzeb osób, które w sytuacji zagrożenia mogą wymagać dodatkowego wsparcia. W materiale wskazano m.in. kwestie dostępności komunikatów, ewakuacji, wsparcia osób niesamodzielnych oraz znaczenia dostępności architektonicznej, cyfrowej i informacyjno-komunikacyjnej.

Tematem czwartego panelu było „Biznes i OLiOC - przedsiębiorcy jako partnerzy bezpieczeństwa lokalnego”. Dyskusję moderowała Agnieszka Komorowska.

W panelu uczestniczyli Eliza Ryglewicz, PR Manager P/mint, Michał Deptuła, menedżer planowania produkcji P/mint, Tomasz Stankiewicz, prezes Stowarzyszenia Handlu i Produkcji, Rafał Błoński z Rady Przedsiębiorców oraz Patryk Krystek z Unii Polskich Przedsiębiorców.

Sam zakres panelu wskazywał na znaczenie sektora prywatnego w budowaniu odporności lokalnej, szczególnie w obszarach logistyki, produkcji, ciągłości działania, komunikacji oraz współpracy przedsiębiorców z samorządem i innymi podmiotami systemu bezpieczeństwa.

Ostatni z zapowiedzianych paneli poświęcono „Roli rodziny i NGO w systemie obrony ludności”. Moderował go Cezary Gorczyński.

Wśród uczestników znaleźli się Andrzej Grajczyk z Fundacji Nad Bugiem, Justyna Sarbiewska z KGW Trzcianka i OSP Trzcianka, Jarosław Bloch z OSP Rząśnik, Paweł Aksamitowski z Fundacji P.A.S.J.A. oraz Igor Góralczuk, wiceprezes Zarządu Mazowieckiego Oddziału Okręgowego Polskiego Czerwonego Krzyża.

Ich doświadczenia obejmowały m.in. pracę z młodzieżą, działalność OSP i KGW, ratownictwo, pierwszą pomoc, działania organizacji pozarządowych oraz wykorzystanie lokalnych zasobów i nowych technologii. W programie Forum znalazło się więc miejsce nie tylko dla administracji i służb, ale również dla organizacji, które na co dzień budują lokalne więzi i angażują mieszkańców.

Bezpieczeństwo zaczyna się lokalnie

Forum „Bezpieczny Powiat Wyszkowski - od teorii ustawy do praktyki w gminie” połączyło kilka perspektyw, samorządową, ekspercką, wojskową, społeczną, technologiczną i biznesową. W centrum dyskusji znalazły się nie tylko przepisy i infrastruktura, ale również edukacja mieszkańców, współpraca między instytucjami, przygotowanie na przerwy w dostawach podstawowych usług, dostępność systemu dla osób ze szczególnymi potrzebami oraz rola lokalnych wspólnot.

Jednym z najważniejszych wniosków, które wybrzmiały podczas spotkania, była potrzeba budowania odporności nie dopiero w chwili kryzysu, ale wcześniej, poprzez wiedzę, ćwiczenia, procedury, współpracę i przygotowanie mieszkańców. Jak podkreślali uczestnicy, bezpieczeństwo lokalne wymaga zaangażowania wielu środowisk, a samorząd, służby, organizacje społeczne, przedsiębiorcy i mieszkańcy powinni znać swoje role w sytuacji zagrożenia.